I — ALGEMEEN DEEL Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk België voor de aanpassing van de grens tussen de Nederlandse gemeenten Eijsden-Margraten en Maastricht en de Belgische stad Wezet
ALGEMEEN DEEL
Deze Gemeenschappelijke Verklaring vormt een overeenstemming tussen Partijen als vermeld in artikel 31, tweede lid, onder a, van het Verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht (23 mei 1969, Trb. 1972, 51, en BS 25 december 1993) en wordt door Partijen beschouwd als een primair middel van interpretatie.
De documenten die de voorbereidende werkzaamheden en de omstandigheden waaronder dit Verdrag werd gesloten weergeven, zoals het Proces-Verbaal van 30 augustus 2016 van de Belgisch-Nederlandse grenscommissie belast met het formuleren van een voorstel voor de afbakening van de rijksgrens tussen de Nederlandse gemeenten Eijsden-Margraten en Maastricht en de Belgische stad Wezet, kunnen als beleidsvoorbereidende documenten van niet-juridische aard, in geval van noodzaak, aanvullende middelen van uitleg vormen, in de zin van artikel 32 van het Verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht.
Voorgeschiedenis en inhoud Verdrag
Het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk België ondertekenden op 24 februari 1961 het Verdrag tot verbetering van de verbinding tussen het Albertkanaal en het Julianakanaal waarin werd overeengekomen om de Maas recht te trekken en te normaliseren ter verbetering van de scheepvaart. De vereiste waterbouwkundige werkzaamheden werden in de daarop volgende jaren uitgevoerd (in de loop van de decennia 1960–1980). Als gevolg daarvan hebben zich eilandjes vastgehecht aan de oevers van de Maas van zowel België als Nederland.
Dit heeft tot moeilijkheden geleid bij de handhaving van de openbare orde (drugshandel en problemen van zedelijke aard) omdat onvoldoende duidelijk was welke staat bevoegd rechtsmacht kan uitoefenen op de aangehechte eilandjes.
Het is daarom wenselijk de grens, zoals vastgesteld in de op 8 augustus 1843 te Maastricht tot stand gekomen Overeenkomst tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk België betreffende de grensscheiding, met Reglement voor het plaatsen van grenspalen („Grensregeling van 1843”) aan te passen.
Aangezien de bedding van de rivier verlegd werd zoals hierboven gesteld door het normaliseren in 1961, is de bruikbaarheid van het in de genoemde „Grensregeling van 1843” neergelegde thalwegbeginsel (dit is de lijn die de diepste punten in de rivier verbindt) komen te vervallen (zie artikel 11, paragraaf 5, van de „Grensregeling van 1843”), en heeft het de voorkeur uit te gaan van het middellijnbeginsel (dit is het midden van de nieuwe bedding van de genormaliseerde rivier).
Het toepassen van het middellijnbeginsel zorgt ervoor dat de Maas weer een grensrivier wordt op de plaatsen waar dit oorspronkelijk was voorzien in de „Grensregeling van 1843”, namelijk ter hoogte van de stad Wezet in België en de gemeenten Eijsden-Margraten en Maastricht in Nederland. De beide Maasoevers zullen op die plaatsen opnieuw volledig tot het territorium van Nederland dan wel België behoren.
Verder leidt de bouw van een nieuwe (vierde) sluis bij Ternaaien, die werd ingehuldigd op 13 november 2015, tot onduidelijkheid. Volgens de „Grensregeling van 1843” ligt genoemde vierde sluis op Belgisch grondgebied, maar de uitloper van de voorhaven op Nederlands grondgebied. Echter, op basis van het middellijnbeginsel, komt de genoemde vierde sluis evenals de voorhaven geheel op Belgisch grondgebied te liggen.
Op grond van artikel VI van het op 19 april 1839 te Londen tot stand gekomen Tractaat tussen Oostenrijk, Frankrijk, Groot-Brittannië, Pruisen en Rusland, enerzijds, en het Koninkrijk der Nederlanden, anderzijds, betreffende de scheiding van België, en op grond van het Tractaat tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk België betreffende de scheiding der wederzijdse grondgebieden („Verdrag der XXIV artikelen van Londen van 19 april 1839”), dat een bijlage vormt bij het eerstgenoemde Tractaat, moeten wijzigingen van de grens worden voorbereid door commissarissen van beide landen. De bevindingen van de daartoe aangestelde commissarissen zijn vastgesteld bij een proces-verbaal van 30 augustus 2016.
Het genoemde proces-verbaal is de basis voor het onderhavige verdrag waarin de genoemde grenswijziging is opgenomen. De grens tussen België en Nederland zal tussen de grenspalen 45 en 49 in het midden van de Maas komen te liggen, dit in afwijking van het thalwegbeginsel. De bij het proces-verbaal gevoegde kaart geeft de precieze coördinaten weer van de gewijzigde grens.
Sinds januari 2014 hebben de in België en Nederland bevoegde autoriteiten overleg gepleegd om tot formele afspraken te komen betreffende enkele specifieke gevolgen van een grenswijziging, op het vlak van natuurbescherming, en tevens ruimtelijke ordening en waterbeheer. Dit werd verwezenlijkt met een memorandum van overeenstemming dat op 23 juni 2016 te Wezet werd ondertekend.
- Regeling
- Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk België voor de aanpassing van de grens tussen de Nederlandse gemeenten Eijsden-Margraten en Maastricht en de Belgische stad Wezet
- Soort
- Verdrag
- Geldend vanaf
- 01-01-2018
- BWB-id
- BWBV0006650
- Versie
- 2018-01-01_0