Om in aanmerking te kunnen komen voor een subsidie in het kader van het subsidieprogramma moet de aanvraag betrekking hebben op een planmatige integrale aanpak van activiteiten die bijdragen aan één gezamenlijk doel (ook wel te noemen: project).

Het project moet bijdragen aan de doelen beschreven in paragraaf 4.1 en gericht zijn op één van volgende thema’s a tot en met d, die hierna worden toegelicht. Waarbij zij opgemerkt dat klimaat een belangrijk dwarsdoorsnijdend thema is dat van belang is bij alle projecten.

a. Water

b. Voedselzekerheid

c. Water – Voedselzekerheid – Nexus

d. Duurzame marktontwikkeling in specifieke andere sectoren en waardeketens gekoppeld aan specifieke partnerlanden (zie annex 1 bij dit subsidieprogramma).

Een aanvraag onder thema a, b, c en d heeft betrekking op één partnerland zoals opgenomen in annex 1 bij dit subsidieprogramma, tenzij:

– een aanvraag ziet op verbeterd grensoverschrijdend stroomgebied-beheer rond een rivier, stroomgebied, meer of ecosysteem dat zich uitstrekt over meerdere partnerlanden;

– een aanvraag ziet op activiteiten die rechtstreeks aansluiten bij een van de Nederlandse Global Gateway- flagship projecten: de Northern Corridor en Lobito corridor

11 https://international-partnerships.ec.europa.eu/lobito-corridor-building-future-together_en

die zich uitstrekt over meerdere partnerlanden; of

– overtuigend gemotiveerd is dat een meerlandenaanpak noodzakelijk is voor de uitvoering van de voorgestelde activiteiten.

Een aanvraag onder thema d kan uitsluitend betrekking hebben op een combinatie van partnerland en sector of waardeketen zoals opgenomen in de annex 1 bij dit subsidieprogramma.

a. Water

Bij het thema water gaat het om het bijdragen aan waterveiligheid en waterzekerheid. Dit betreft zowel de toegang tot water, als het mitigeren van waterrisico’s (te veel, te weinig, te vies). Dit thema omvat onder andere het verbeteren van toegang tot drinkwater en sanitaire voorzieningen (WASH), watermanagement en databeheer (in industriële sectoren) en water governance en integraal waterbeheer (IWRM). Het omgaan met waterrisico’s in de landbouw of voedselverwerking is een onderdeel van het thema water-voedselzekerheid-nexus (zie verderop onder c.).

Voorbeelden: – Drinkwater en sanitatie (WASH): toegang tot veilig drinkwater, sanitaire voorzieningen en hygiëne. Introductie van verbeterde en betaalde water services. Introductie van circulaire modellen (bijvoorbeeld faecal sludge management). – Digitalisering en datamanagement voor integraal waterbeheer: implementeren van beslissingsondersteunende systemen of early warningssystemen, en/of monitoring strategieën. – Goed waterbeheer in industrie: sector breed implementeren van efficiënt watergebruik en afvalwaterzuivering. – Waterveiligheid en deltamanagement: bescherming tegen overstromingen, kustbescherming, dijken, deltaprogramma’s, stedelijke waterveiligheid. – Stedelijk water / afvalwater: riolering, afvalwaterzuivering, stedelijke drainage, waterkwaliteit. – Water en klimaatadaptatie: droogte, overstromingen, weerbaarheid van kwetsbare gebieden, nature‑based solutions.

b. Voedselzekerheid

Bij het thema voedselzekerheid gaat het om het bijdragen aan lokale voedselzekerheid. Onder voedselzekerheid wordt verstaan: beschikbaarheid (voldoende voedselproductie), toegang tot voldoende en kwalitatief voedsel voor iedereen, het juiste gebruik van voedsel, betaalbaarheid van voedsel voor iedereen en de stabiliteit van de voedselmarkt. Verduurzamen van exportketens voor mondiale voedselzekerheid en niet voedselgewassen (zoals koffie en cacao) kan worden meegenomen, mits kan worden aangetoond dat de inzet een toegevoegde waarde heeft voor de lokale markt en de lokale voeding.

Voorbeelden:

Duurzame en klimaatbestendige landbouwproductie – Verhoging van productiviteit (smallholders, kleinschalige boeren), met nadruk op water smart good agricultural practices. – Zaden, bemesting, gewasbescherming, agro-ecologie. – Diversificatie van productie (tegengaan monoculturen) en regeneratieve landbouw.

Markten, waardeketens en private sector – Verbeteren van toegang tot markten (lokale en regionale markten). – Verbeterde verwerking, transport en logistiek: reductie van voedselverspilling en voedselverlies.

Voeding en voedingsstatus (nutrition) – Kwaliteit van voeding, niet alleen hoeveelheid. – Ondervoeding, micronutriëntentekorten, stunting bij kinderen. – Vaak koppeling met gezondheidszorg, WASH en gender.

In de voorbeelden is bestuur, landrechten en inclusie van belang. Dit betreft bijvoorbeeld bijdragen aan beleidskaders, opbouw van instituties en landbouw- en voedselbeleid.

c. Water – Voedselzekerheid – Nexus

Bij het thema water-voedselzekerheid-nexus gaat het om via een geïntegreerde aanpak werken aan goed watermanagement en duurzaam watergebruik in de landbouw- en voedselsector. Dit vraagt om samenwerking tussen actoren van de volgende sectoren: water en voedselzekerheid. De samenwerking tussen de verschillende sectoren (en dus deelname van partners uit deze sectoren aan het partnerschap, zie paragraaf 4.3) is een vereiste voor dit thema en verduidelijkt tegelijkertijd de afbakening tussen de vier thema’s. Daarnaast vraagt dit thema om een landschapsbenadering. Efficiënt watergebruik in het teeltproces en in de waardeketen is belangrijk, maar niet voldoende. Er is een systeembenadering nodig die kijkt naar de totale waterbeschikbaarheid (op stroomgebiedsniveau) in relatie tot het watergebruik. Hiermee wordt geborgd dat systeemgrenzen niet worden overschreden en dat alle gebruikers (waaronder ook biodiversiteit en ecosystemen) toegang hebben tot voldoende water van goede kwaliteit.

Voorbeelden: – Waterbeheer / geïntegreerd waterbeheer (IWRM): beheer van rivieren, grondwater, stroomgebieden, waterverdeling tussen gebruikers (landbouw, huishoudens, industrie, natuur). – Water en landbouw / irrigatie: efficiënt watergebruik in de landbouw, irrigatiesystemen, klimaat slimme landbouw. Dit betreft het landschapsniveau, en niet de individuele boer. Inclusief water governance, water harvesting en bodembeheer. – Gebruik van waste water in landbouw: regulering en duurzame implementatie van bewezen technologieën. – Verzilting: preventie en adaptatie aan verzilte bodems en water.

d. Duurzame marktontwikkeling in specifieke andere sectoren en waardeketens gekoppeld aan specifieke partnerlanden

Bij het thema duurzame marktontwikkeling in specifieke sectoren en waardeketens gaat het om de marktontwikkeling van specifieke sectoren en (delen van) waardeketens in bepaalde partnerlanden. In annex 1 bij dit subsidieprogramma is de lijst met landen in combinatie met specifieke prioritaire sectoren en waardeketens opgenomen, waarop aanvragen kunnen worden ingediend. Deze lijst is gebaseerd op de beleidsprioriteiten van de minister, de doelen van de partnerlanden en de Meerjaren Landen Strategieën (MLS) van de ambassades.