wetzoeker

2.2 — Beïnvloeden en handhaven met een mix van preventief en repressief toezicht Handhavingsbeleid van de ATKM

Beïnvloeden en handhaven met een mix van preventief en repressief toezicht

Het doel van de ATKM is het tegengaan van de verspreiding van online kinderpornografisch en terroristisch materiaal. De ATKM houdt toezicht, handhaaft waar nodig en zet haar expertise in om ook anderen te helpen verantwoordelijkheid te nemen om het internet (zoveel mogelijk) vrij te houden van dit materiaal. Aanbieders van hostingdiensten zijn verplicht om online materiaal op bevel van de ATKM te verwijderen. De ATKM zet zich ook op verschillende manieren in om ervoor te zorgen dat normconform gedrag of naleving plaatsvindt zonder de inzet van verdere (informele of formele) handhavingsinstrumenten. Concreet kan daarbij gedacht worden aan activiteiten in voorlichtende en adviserende zin waar een preventief effect van uitgaat. Dit wordt beschouwd als preventief toezicht.

Een concreet voorbeeld is om internetgebruikers bewust te maken van de gevaren van terroristische content met daarbij de oproep om melding te doen.

Ook ten aanzien van het melden van kinderpornografisch materiaal is van belang dat het meldpunt van de ATKM bij ketenpartners, buitenlandse autoriteiten maar vooral ook bij burgers bekend is. Daarnaast is een nauwe samenwerking met ketenpartners van groot belang, niet alleen vanwege het samen optrekken bij (actuele) maatschappelijke problematiek online, maar ook juist vanwege het kunnen doorverwijzen. De ATKM werkt in dit kader ook aan de uitbreiding en verrijking van haar online toolkit en de verspreiding daarvan richting haar partners.

De ATKM kiest de instrumenten die zij inzet zoveel mogelijk op basis van effectiviteit. Gezien het voornoemde is zij van oordeel dat een mix van preventief en repressief toezicht het meest effectief is. Bij preventief toezicht geeft de ATKM voorlichting en gaat zij de dialoog aan, hetgeen gezien wordt als beïnvloeden. Als beïnvloeden of informeel handhaven niet tot het gewenste resultaat leidt, kan formeel worden opgetreden. Dat betekent niet dat altijd eerst informeel wordt opgetreden. De ATKM kan ook gelijk kiezen voor een formeel handhavingsinstrument of meerdere formele handhavingsinstrumenten gecombineerd.

Bij repressief toezicht – dus nadat de ATKM een overtreding heeft geconstateerd – zal in beginsel altijd handhavend worden opgetreden. De concrete inzet van een (in)formeel handhavingsinstrument is sterk afhankelijk van de desbetreffende overtreding en omstandigheden van het geval. Zie daarvoor paragraaf 3 over handhaving in dit beleidsstuk en het Dwangsom- en boetebeleid ATKM. In bijlage 1 bij laatstgenoemd beleidsstuk staan alle overtredingen op basis van de specifieke wetten (dus niet de Awb) genoemd. Formele handhaving kan dus soms wel het enige effectieve instrument of het best passende handhavingsinstrument zijn. Repressief toezicht is daarmee een onmisbaar sluitstuk in toezicht.

Verschillende soorten toezicht

Er kunnen verschillende soorten toezicht worden onderscheiden in het toezicht dat de ATKM houdt. Het toezicht kan onderverdeeld worden in risicogebaseerd toezicht, thematisch toezicht en signaalgestuurd toezicht.

Risicogebaseerd toezicht

De ATKM hanteert bij haar toezicht een risicogebaseerde aanpak om, tevens met het oog op de beschikbare capaciteit en haar wettelijke taken, prioriteiten te kunnen stellen. De ATKM hecht veel waarde aan duidelijke prioriteiten binnen haar toezicht dat verder helder, effectief en duidelijk afgebakend dient te zijn. Het voornoemde betekent dat de ATKM haar toezichtcapaciteit met name inzet op risico’s die op basis van haar praktijkvoering, verrichte onderzoeken, data-analyse of gehanteerde methoden of modellen naar voren komen/worden gesignaleerd. Daarbij spelen maatschappelijke ontwikkelingen, maar ook analyses van bijvoorbeeld de NCTV of AIVD, een belangrijke rol bij de prioritering van de ATKM. Het toezicht van de ATKM is daarmee dan ook dynamisch en beweegt mee met nieuwe risico’s die opkomen. De risicogebaseerde aanpak omvat dan ook zowel formele handhaving als preventief toezicht, waarbij gekeken wordt welke instrumenten het meest passend zijn om effectieve gedragsveranderingen te bereiken bij personen en ondernemingen binnen de sector.

Thematisch toezicht

De ATKM zal ieder jaar in haar toezichtsvisie focussen op specifieke thema’s, onderwerpen en/of onderzoeken waar zij met name haar toezicht op zal richten. Aan het eind van het jaar zal zij in haar reflectie op de toezichtsvisie daarop terugblikken en evalueren. Op basis van die evaluatie worden wederom de speerpunten en focus voor het komend jaar bepaald en de eerder gekozen toezichtthema’s, onderwerpen en onderzoeken herijkt.

Signaalgestuurd toezicht

Naast de bevindingen die de ATKM uit detectie en onderzoeken verkrijgt, baseert de ATKM haar toezicht op signalen. Dit kunnen meldingen van online materiaal zijn of andere signalen vanuit haar ketenpartners, buitenlandse autoriteiten of sector zijn, maar ook trends, ontwikkelingen of andere zaken. Voor vervulling van haar wettelijke taken is samenwerking met haar ketenpartners, buitenlandse autoriteiten en de sector van wezenlijk belang. Meldingen van aangetroffen online materiaal zijn voor de ATKM essentieel en kunnen door voornoemde partijen maar ook door burgers gedaan worden. Om die reden is het ontzettend belangrijk dat burgers en voornoemde partijen de ATKM en haar meldpunt kennen. Deze bekendheid en het bewustzijn ten aanzien van het belang van melden, voor de ATKM maar nog meer voor slachtoffers in sommige gevallen, neemt een centrale rol in het preventief toezicht van de ATKM.

Regeling
Handhavingsbeleid van de ATKM
Soort
ZBO-regeling
Geldend vanaf
18-06-2026
BWB-id
BWBR0052703
Versie
2026-06-18_0

In de hele regeling · Officiële tekst op wetten.overheid.nl