wetzoeker

2 — Identiteit en identiteitsfraude; algemene toelichting Circulaire kennis en vaardigheden van gekwalificeerd personeel in het reisdocumentenproces

Identiteit en identiteitsfraude; algemene toelichting

Iemands identiteit bestaat uit persoonsgegevens en fysieke kenmerken. De identiteit wordt vastgesteld door een echt en geldig identiteitsdocument (met de persoonsgegevens en fysieke kenmerken) te vergelijken met de persoon in kwestie. Er is sprake van identiteitsfraude als iemand gebruik maakt van een valse, vervalste of een gestolen identiteit. Daardoor kan een ander worden benadeeld.

Identiteitsfraude kent vele verschijningsvormen. Er wordt met verschillende identiteitsgegevens gefraudeerd, zoals naam of nationaliteit. Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen het geheel of gedeeltelijk misbruik van andermans gegevens en het gebruik van fictieve identiteitsgegevens. Zo kennen we:

• valse documenten: niet uitgegeven door een bevoegde autoriteit;

• fantasiedocumenten: fictieve documenten, dus geen bestaand model-document;

• reproductie van documenten: bijvoorbeeld een kopie of inkjetreproducties

2 Als hier geen verdere aanpassingen op zijn aangebracht, zoals een originele foto, handtekening of afdruk van een inktstempel dan is de conclusie “niet echt”. Als er wel aanpassingen zijn aangebracht, dan is het een vals document, met de intentie (opzet) om het als echt te laten lijken en aan te bieden.

;

• vals opgemaakte documenten: uitgegeven door een bevoegde autoriteit op basis van onjuiste gegevens;

• vervalste documenten: uitgegeven door een bevoegde autoriteit, maar later onrechtmatig gewijzigd;

• vals gebruik van documenten: bijvoorbeeld ‘look-alike’-fraude waarbij iemand gebruik maakt van een geldig document van een persoon op wie diegene lijkt;

• onjuiste gegevens die onder eed of belofte zijn afgelegd.

Identiteitsfraude is meestal geen doel op zich, maar kent vaak criminele, financiële, politieke of terroristische motieven. Denk daarbij aan ongewenste en criminele activiteiten, zoals mensenhandel of drugscriminaliteit. Het gaat bijvoorbeeld gepaard met andere strafbare feiten zoals diefstal, oplichting en valsheid in geschrifte. Dit leidt onder meer tot financiële en emotionele schade. Overheden, organisaties en burgers worden hier slachtoffer van. Slachtoffers van identiteitsfraude kunnen bovendien veel last ondervinden van de gepleegde identiteitsfraude, omdat ze als dader kunnen worden gezien. Voor hen is het lastig om aan te tonen dat zij geen dader, maar slachtoffer zijn, om de vervolgschade terug te draaien en om onjuiste gegevens in informatiesystemen te laten corrigeren.

Om identiteitsfraude te voorkomen, is het belangrijk dat de processen, kunde en parate kennis van mensen voor het vaststellen en registreren van identiteiten op orde zijn. Dat vraagt om voortdurende bijscholing, om durf en om inzicht in de risico’s van verkeerde registratie voor dienstverlening bij de hele overheid.

Regeling
Circulaire kennis en vaardigheden van gekwalificeerd personeel in het reisdocumentenproces
Soort
Circulaire
Geldend vanaf
02-06-2026
BWB-id
BWBR0052663
Versie
2026-06-02_0

In de hele regeling · Officiële tekst op wetten.overheid.nl