Een adaptieve school (deel 1) Subsidieregeling Innovatieprogramma Onderwijshuisvesting
Omschrijving
De huisvesting moet in staat zijn om veranderingen in gebruik (denk aan nieuwe onderwijsconcepten, nieuwe onderwijstechnologieën, multifunctioneel ruimtegebruik, schommelingen in aantallen) op te vangen zonder dat er grootschalige of kostbare bouwkundige of installatietechnische ingrepen hoeven plaats te vinden. Een adaptief schoolgebouw is flexibel ingedeeld, waardoor het gebouw aanpasbaar is aan toekomstige nieuwe onderwijsconcepten en toekomstige nieuwe indeling van installaties. | REQ-38366
Een adaptieve school /
Adaptiviteit omvang
Omschrijving
Het gebouw moet in staat zijn om 'mee te bewegen' met fluctuaties in de ruimtebehoefte door te voorzien in uitbreidingsmogelijkheden en/of mogelijkheden om het gebouw op te delen in kleinere eenheden. | REQ-29954
Uitbreidbaarheid
Omvang | ≥ [...] m2 Toelichting: Indicatie van de grootte van de gevraagde uitbreidingsmogelijkheden, uitgedrukt in functioneel nuttig vloeroppervlak. Relevantie afhankelijk van de scope van de renovatieopgave. | REQ-29962
Type ruimte | [...] Toelichting: Indicatie van het type ruimte(n) waarmee uitgebreid moet kunnen worden (bijv. klaslokalen). Relevantie afhankelijk van de scope van de renovatieopgave. | REQ-38372
Richting | [...] Toelichting: Indicatie van de richting van de uitbreiding. Verticaal ('optoppen') of horizontaal (uitbreiding op terrein), voor zover bekend. Relevantie afhankelijk van de scope van de renovatieopgave. | REQ-29961
Realisatietijd | ≤ [...] maanden Toelichting: De termijn waarbinnen de uitbreiding gerealiseerd moet kunnen worden (bijv. afgestemd op duur zomervakantie zodat uitbreiding gerealiseerd kan worden zonder verstoring onderwijs). Relevantie afhankelijk van de scope van de renovatieopgave. | REQ-29963
Opdeelbaarheid
Eenheden | [...] Toelichting: Korte beschrijving van de mate waarin het gebouw opdeelbaar moet zijn in kleinere eenheden (bijv. voor gebruik door externe partijen of toekomstige verhuur). Relevantie afhankelijk van de scope van de renovatieopgave. | REQ-38394
Logistiek/entrees | [...] Toelichting: Korte beschrijving ten aanzien van het wel of niet kunnen scheiden van de entrees en verkeersruimten bij eventuele opdeling van het gebouw. Eventuele eisen voor aparte entrees verwerken in ruimtelijk PvE. Relevantie afhankelijk van de scope van de renovatieopgave. | REQ-29965
Installaties | [...] Toelichting: Korte beschrijving van de mate waarin verschillende delen van het gebouw apart beheerd moeten kunnen worden in relatie tot energie, beveiliging en klimaatregeling. Relevantie afhankelijk van de scope van de renovatieopgave. | REQ-29966
Functionele scheiding | [...] Toelichting: Korte beschrijving van de mate waarin evt. eenheden fysiek en akoestisch gescheiden moeten kunnen worden. Relevantie afhankelijk van de scope van de renovatieopgave. | REQ-38389
Een adaptieve school /
Adaptiviteit plattegrond
Omschrijving
De ruimtelijke indeling van het gebouw moeten aangepast kunnen worden (samenvoegen / scheiden van ruimten) zonder dat dit grootschalige ingrepen aan bouwdelen of installaties vereist. | REQ-38379
Adaptiviteit indeling
Ruimtescheidingen | Binnenwanden moeten zonder ingrijpende/kostbare ingrepen verplaatsbaar zijn. Dragende wanden moeten zo veel mogelijk voorkomen worden. Toelichting: Mogelijkheden afhankelijk van de scope van de renovatieopgave. Status: ambitie/aanbeveling. | REQ-38380
Stramienmaat | Het gevelontwerp, de constructie en de installaties moeten op één, fijnmazig stramien uitgelegd worden dat maximale mogelijkheden biedt voor het later kunnen aanpassen van de plattegrond ten behoeve van veranderende onderwijsprocessen of zelfs, op lange termijn, het transformeren van het gebouw tot een andere functie. Toelichting: Mogelijkheden afhankelijk van de scope van de renovatieopgave. Status: ambitie/aanbeveling. | REQ-38387
Positionering vaste delen | De structuur van het gebouw moet zodanig ontworpen zijn dat moeilijk of niet te verwijderen obstakels (bijv. kolommen, dragende wanden, trappenhuizen, schachten) geen belemmering vormen voor aanpassingen in de indeling van het gebouw. Toelichting: Mogelijkheden afhankelijk van de scope van de renovatieopgave. Status: ambitie/aanbeveling. | REQ-38381
Installatieontwerp | De installatie-infrastructuur moet zodanig zijn opgezet, dat de mogelijke indelingsvarianten kunnen worden gerealiseerd zonder aanpassing van de hoofdstructuur en centrale vermogens van de installatie. Toelichting: Mogelijkheden afhankelijk van de scope van de renovatieopgave. Status: ambitie/aanbeveling. | REQ-38386
Een adaptieve school /
Adaptiviteit ruimten
Omschrijving
Ruimten moeten multifunctioneel gebruikt kunnen worden (bijv. een centrale hal die ook dienst kan doen theaterruimte, of onderwijsruimten die geschikt zijn voor zowel klassikaal onderwijs als projectonderwijs). | REQ-38382
Adaptiviteit ruimten
Flexibiliteit inrichting | De inrichting van onderwijsruimtes moet eenvoudig aanpasbaar zijn om wijzigingen in leerstijlen en groepsgroottes te kunnen faciliteren. Denk aan inrichtingselementen die verplaatsbaar, stapelbaar of modulair zijn, en de mogelijkheid om een ruimte in te delen in verschillende zones (bijv. voor instructie, zelfstandig werken en samenwerken). Toelichting: Uit te werken in ruimtelijk PvE (benoemen specifieke ruimtes en gebruiksscenario's) en technisch PvE (demarcatielijst inrichtingselementen). Status: ambitie/aanbeveling | REQ-38384
Effectiviteit ruimtegebruik | Verkeersruimten en andere secundaire ruimtes moeten zodanig ontworpen worden dat ze ook functioneel gebruikt kunnen worden, resulterend in een zo goed mogelijke verhouding tussen het bruto en functionele oppervlak. Denk aan brede gangen die ruimte bieden aan studieplekken, of een centrale trap die ook dienst kan doen als tribune of pauzeplek. Toelichting: Uit te werken in ruimtelijk PvE danwel ontwerp. Aandachtspunt: zodra ondersteunende ruimten (bijv. gang) gebruikt kunnen worden als verblijfsruimten (bijv. leerplek) dan zal dit extra eisen met zich meebrengen (bijv. daglichteisen). Status: ambitie/aanbeveling | REQ-38390
Flexibiliteit voorzieningen | Een of meerdere centrale/gedeelde ruimtes (bijv. centrale hal of gymzaal) moeten beschikken over instelbare voorzieningen voor verlichting, akoestiek en klimaatbeheersing, afgestemd op verschillende gebruiksscenario’s. Denk grote ruimtes die zowel voor gymnastiek en theater gebruikt kunnen worden. Toelichting: Uit te werken in ruimtelijk PvE (benoemen specifieke ruimtes) en technisch PvE (verlichting, geluidsinstallaties) voor zover onderdeel van de scope van de renovatieopgave. Status: ambitie/aanbeveling | REQ-38383
Een adaptieve school /
Adaptiviteit techniek
Omschrijving
Technische installaties en ICT-voorzieningen moeten op eenvoudige wijze aan te passen en uit te breiden zijn om veranderingen in behoeften op te kunnen vangen. | REQ-38511
Adaptiviteit techniek
Demonteerbaarheid | Installatieonderdelen moeten eenvoudig bereikbaar en te demonteren zijn, zodat onderhoud, vervanging en uitbreiding zonder ingrijpende bouwkundige aanpassingen mogelijk is. Toelichting: Uit te werken in technisch PvE, voor zover onderdeel van de scope van de renovatieopgave. Zie ook REQ-38813 bij materiaalgebruik. Status: ambitie/aanbeveling | REQ-38388
Modulariteit | Elektriciteits- en ICT-voorzieningen moeten modulair uit te breiden en aan te passen zijn, zodat toekomstige veranderingen in onderwijsvormen eenvoudig kunnen worden ondersteund. Aandachtspunten zijn flexibele kabelsystemen, uitbreidbare capaciteit en slimme aansluitpunten die zonder hak- en breekwerk kunnen worden verplaatst. Toelichting: Uit te werken in technisch PvE (o.a. eisen distributie leidingen), voor zover onderdeel van de scope van de renovatieopgave. Status: ambitie/aanbeveling | REQ-38391
- Regeling
- Subsidieregeling Innovatieprogramma Onderwijshuisvesting
- Soort
- Ministeriële regeling
- Geldend vanaf
- 26-11-2025
- BWB-id
- BWBR0050569
- Versie
- 2025-11-26_0