Juridisch kader

Werknemers, die in het kader van transnationale dienstverrichting als bedoeld in artikel 1, eerste lid, van de Wet arbeidsvoorwaarden gedetacheerde werknemers in de Europese Unie (WagwEU) tijdelijk in Nederland arbeid verrichten, en wier arbeidsovereenkomst wordt beheerst door een ander recht dan het Nederlandse recht, hebben ten minste recht op de zogeheten ‘harde kern’ van de Nederlandse arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden. Deze ‘harde kern’ betreft ook de algemeen verbindend verklaarde cao-bepalingen die betrekking hebben op de onderwerpen, genoemd in artikel 2a, eerste en vierde lid, van de Wet op het verbindend en het onverbindend verklaren van bepalingen van collectieve arbeidsovereenkomsten (Wet Avv). Het toezicht op de naleving van deze bepalingen berust bij sociale partners en paritaire handhavers. Zij kunnen zich onder bepaalde voorwaarden voor de benodigde informatie tot de Nederlandse Arbeidsinspectie wenden, op grond van artikel 10a, eerste tot en met vierde lid, Wet Avv.

Artikel 10a Wet Avv regelt dat de Nederlandse Arbeidsinspectie op verzoek van organisaties van werkgevers en werknemers of paritaire handhavers (zoals de Stichting Naleving CAO voor Uitzendkrachten (SNCU)) gegevens kan verstrekken, mits die gegevens noodzakelijk zijn voor het toezicht op de naleving van cao-bepalingen ten aanzien van gedetacheerde werknemers. Het gaat om gegevens die de Arbeidsinspectie uit verschillende bronnen kan hebben verkregen:

– gegevens op grond van artikel 8 WagwEU. Dit betreft gegevens die de Arbeidsinspectie heeft verkregen in verband met de melding die dienstverrichters en bepaalde categorieën van zelfstandigen moeten doen, voorafgaande aan een transnationale dienst in Nederland;

– gegevens op grond van artikel 4, eerste lid, WagwEU. Dit betreft gegevens die verkregen zijn van andere lidstaten in verband met de administratieve samenwerking en bijstand;

– gegevens op grond van de artikelen 4, tweede lid, en 5 WagwEU. Dit betreft gegevens die de Arbeidsinspectie verwerkt ten behoeve van het toezicht op de naleving van de Wet arbeid vreemdelingen, de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs, de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag, de Arbeidsomstandighedenwet, de Arbeidstijdenwet, de Wet Avv en de WagwEU.

Artikel 10a Wet Avv draagt zo bij aan de publiek-private samenwerking ten behoeve van het toezicht op de naleving van cao’s met betrekking tot gedetacheerde werknemers.

Welke concrete gegevens kunnen worden verstrekt door de Arbeidsinspectie is nader bepaald in artikel 4, tweede lid, van het Besluit arbeidsvoorwaarden gedetacheerde werknemers in de Europese Unie (BagwEU). Hierin staan limitatief de gegevens opgesomd, waaronder begrepen persoonsgegevens, die door de Arbeidsinspectie kunnen worden verstrekt.

In artikel 4, eerste lid, BagwEU staan enkele voorwaarden waar een verzoek als bedoeld in artikel 10a Wet Avv moet voldoen. Deze voorwaarden zijn nader vormgegeven in paragraaf 2 van deze bijlage.

Tot slot is in artikel 4, derde lid, BagwEU bepaald dat de gegevens, waarvan het niet noodzakelijk is om ze te verstrekken in een vorm die het mogelijk maakt een natuurlijke persoon te identificeren, worden gepseudonimiseerd voorafgaande aan de verstrekking.

Met deze maatregelen, in aanvulling op de maatregelen die zijn beschreven onder 2 (het indienen van een verzoek), wordt geborgd dat de gegevensverwerking in dit kader in lijn is met onder meer de beginselen van transparantie, doelbinding, minimale gegevensverwerking en proportionaliteit van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). In aanvulling daarop, neemt de Arbeidsinspectie de volgende vereisten en beginselen in acht:

• Alleen de gegevens worden verwerkt die toereikend zijn voor de doeleinden waarvoor zij worden verwerkt (dataminimalisatie) – verstrek dus niet meer informatie dan nodig is voor de handhaving van de relevante cao-bepalingen door sociale partners of paritaire handhavers, en verstrek ook alleen informatie met betrekking tot de periode die voor deze handhaving noodzakelijk is (periodes waarin cao-bepalingen niet algemeen verbindend zijn verklaard kunnen bijvoorbeeld buiten beschouwing blijven, omdat dienstverrichters alleen gebonden zijn aan cao-bepalingen die betrekking hebben op de (uitgebreide) harde kern van arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden die avv’d zijn);

• De inbreuk op de persoonlijke levenssfeer moet evenredig zijn met het nagestreefde doel – aangezien handhaving ook consequenties kan hebben voor de gedetacheerde werknemers, kan het aangewezen zijn om hun gegevens te pseudonimiseren voor zover dat de handhaving niet onevenredig bemoeilijkt;

• Deel in principe geen bijzondere categorieën van persoonsgegevens, tenzij dit noodzakelijk is voor een van de doeleinden, genoemd in de Uitvoeringswet Algemene verordening gegevensbescherming;

• Verstrek alleen persoonsgegevens aan ontvangers die voldoende technische of organisatorische maatregelen hebben getroffen om een passende beveiliging ervan te waarborgen, zodat de persoonsgegevens beschermd zijn tegen ongeoorloofde of onrechtmatige verwerking en tegen onopzettelijk verlies, vernietiging of beschadiging.

Uitgangspunten

Adequaat en effectief toezicht speelt een sleutelrol bij de bescherming van de rechten van gedetacheerde werknemers en het garanderen van gelijke randvoorwaarden voor de dienstverrichters, terwijl een zwakke controle de doeltreffendheid van de op dit gebied geldende regels ondermijnt. Sociale partners onderschrijven de betekenis van goede en doortastende handhaving bij vermoedens van niet naleving ten aanzien van gedetacheerde werknemers. Zij staan voor bescherming van werknemers en een gelijk speelveld voor Nederlandse werkgevers en buitenlandse dienstverrichters.

Nauwe samenwerking tussen de Nederlandse Arbeidsinspectie en de sociale partners op het gebied van detachering is hierbij van belang. De uitgangspunten voor de gegevensverstrekking zijn met sociale partners besproken. Zij kunnen de gegevens die nodig zijn voor het toezicht op de naleving van cao’s niet altijd zelf met succes vorderen bij werkgevers of werknemers. In het geval dat deze gegevens zich reeds in de administratie van de Arbeidsinspectie bevinden kunnen sociale partners de benodigde gegevens via die route verkrijgen. De Arbeidsinspectie vervult hiermee een belangrijke ondersteunende rol bij de toezichttaak van sociale partners. Een geest van samenwerking, voortdurende dialoog en wederzijds begrip zijn in dit verband van wezenlijk belang.

De Arbeidsinspectie heeft deze beleidsregel getoetst op handhaafbaarheid, en heeft daarbij geen op- of aanmerkingen gemaakt.