6 — Berekening NOx-emissies Subsidieregeling schoon en emissieloos bouwmaterieel
Berekening NOx-emissies
Limietwaarde NOx voor praktijktest
De limiet waarde in g/kWh wordt omgerekend in g/kg CO2 op basis van een nominale motorefficiency en de specifieke CO2-emissie:
Waarin:
− Nominale motorefficiency: BSFC = 200 g/kWh = 0,2 kg/kWh
− Specifieke CO2-emissie dieselbrandstof: 3,15 kg CO2 per kg brandstof.
− MNOx cumulatieve massa NOx-emissies
− MCO2 cumulatieve massa CO2-emissies
De limietwaarde voor de praktijkemissie is 125% van de limietwaarde van Stage V. Dus 125% van 0,4 g/kWh is 0,5 g/kWh.
Substitutie van deze getallen in de formule geeft:
Berekening NOx/CO2-ratio
De NOx/CO2-ratio in gram NOx per kg CO2 wordt als volgt uitgerekend aan de hand van de NOx en CO2-concentraties:
Waarin de molecuulmassa wordt gehanteerd:
− mNOx = 46 g/mol (NOx wordt altijd op basis van NO2 beoordeeld)
− mCO2 = 44 g/mol
De CO2 concentratie kan berekend worden aan de hand van de O2-concentratie van de NOx-sensor.
Waarin voor CO2 conc max 14,1% gesubstitueerd kan worden (op basis van een koolstofinhoud van de brandstof van 86%), en waarbij 20.8% de typische zuurstofconcentratie in de lucht is, in de nabijheid van uitlaatgassen.
Berekening gemiddelde NOx per dag
De berekening van de gemiddelde NOx-emissie in gram per kg CO2 gedurende een bepaalde periode) wordt gemaakt op basis van een simpele berekening van de totale NOx-emissie en de totale CO2-emissie en die op elkaar te delen. Er wordt hierbij aangenomen dat de uitlaatgas-massastroom lineair proportioneel is met het motortoerental, N. De periode kan 1 dag zijn of het voortschrijdend gemiddelde van 100.000 s, waarbij ook onderscheid gemaakt wordt tussen belast en onbelast. De formule ziet er als volgt uit:
Na invulinning van de moleculaire massa’s, wordt deze verder vereenvoudigd naar:
Brandstofverbruik als maat voor motorbelasting
Het brandstofverbruik kan als maat gebruikt worden voor de motorbelasting (% load = % max vermogen). Bij variabel-toerental-aandrijvingen, kan het load% gelijk aan 0% gesteld worden bij ca 3% van het max brandstofverbruik. De 3% is nodig om de interne wrijving van de motor te overwinnen bij een laag toerental. Dat leidt tot de volgende benadering voor het load-%:
• Variabel-toerental-aandrijving: Load [kW] = fuel [l/h] * 4 – 0.03*Prated [kW]
• Constant-toerental-aandrijving: Load [kW] = fuel [l/h] * 4 – 0.07*Prated [kW]
Bij constant-toerental-aandrijving, is de interne wrijving, en verliezen, hoger, omdat het toerental hoger is. In dat geval kan uitgegaan worden van een verlies% van 5% tot 10%.
In (Ligterink, 2018) is bepaald dat de CO2-emissie en dus ook het brandstofverbruik een min of meer lineaire functie is van het motortoerental bij gebruikelijke mobiele werktuigen zoals graafmachines, zijladers en tractoren. Zie onderstaande grafiek, hetgeen het gemiddelde is van de vier onderzochte machines in (Ligterink, 2018). Deze relatie is afhankelijk van de motorconfiguratie, de regelstrategie en de inzet.
- Regeling
- Subsidieregeling schoon en emissieloos bouwmaterieel
- Soort
- Ministeriële regeling
- Geldend vanaf
- 20-01-2026
- BWB-id
- BWBR0046464
- Versie
- 2026-01-20_0