Grondslag en taken

Sinds 1 januari 2015 voert het CAK de ObJw uit op grond van artikel 8.2.3, eerste lid, van de Jeugdwet en het Besluit aanwijzing CAK als bestuursorgaan.

In de Jeugdwet wordt bepaald dat voor jeugdhulp een ouderbijdrage is verschuldigd voor kinderen die buiten het gezin hulp ontvangen. De gemeenten leggen de ouderbijdrage op. Het vaststellen en innen van de ouderbijdrage is bij het CAK belegd. Het toezicht hierop is overeenkomstig artikel 9.2 Jeugdwet belegd bij de door VWS en Justitie en Veiligheid aangewezen ambtenaren. Via het Aanwijzingsbesluit toezichthoudende ambtenaren Jeugdwet en Wmo 2015 is dit nader geconcretiseerd. De Minister van VWS houdt op grond van de Jeugdwet toezicht op de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de ObJw.

De ouderbijdrage op basis van de Jeugdwet is gedurende 2015 onderwerp van een politiek-maatschappelijke discussie geweest. In opdracht van VWS is onderzoek gedaan naar de uitvoeringspraktijk van de ouderbijdrage. Het onderzoeksrapport is voor de Staatssecretaris aanleiding geweest om medio november 2015 aan de Tweede Kamer voor te stellen de ouderbijdrage per 2016 te schrappen (Kamerstuk 31 839 nummer 495). Door een publicatie in het Staatsblad (2016 191) zijn de parameters voor de ouderbijdrage met ingang van 2016 op nihil gesteld.

De wijziging van de Jeugdwet en het Besluit Jeugdwet dat het afschaffen van de ouderbijdrage voor jeugdhulp regelt heeft plaatsgevonden door middel van het Staatsblad 2017 nr. 64 en werkt terug tot en met 1 januari 2016.

Gemeenten hebben over 2015 niet in alle gevallen de ouderbijdragen opgelegd. Ook zijn er gemeenten die de eerder opgelegde ouderbijdrage alsnog hebben ingetrokken. Als gevolg van de discussie tussen gemeenten en het Rijk heeft VWS afspraken gemaakt met het CAK over de invulling van hun taak om de ouderbijdragen rechtmatig vast te stellen en te innen. Deze afspraken zijn vastgelegd in een brief van VWS aan het CAK d.d. 5 oktober 2017 (kenmerk 1230430-167598-J). In deze brief verzoekt VWS het CAK de ouderbijdragen uit te faseren tot en met 2020, wat inhoudt dat het CAK de openstaande vorderingen in geval van betalingsregeling c.q. schuldsanering tot en met uiterlijk 31-12-2020 int en het restant aan openstaande vorderingen afboekt. Op basis van deze brief zal het CAK deze wettelijke taak in 2020 uitvoeren.

Toezicht en verantwoording

VWS beoordeelt op grond van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen de uitvoering van de ouderbijdragen op basis van de Jeugdwet door het CAK. Haar oordeel hierover deelt VWS mee aan het CAK door middel van een brief. In deze brief geeft VWS aan of VWS de verantwoording goedkeurt.

De ouderbijdrage is met ingang van 1 januari 2016 afgeschaft. Het CAK

zal in 2020 uitvoering geven aan de afwikkeling van de taak met betrekking tot de vaststelling en inning van de ouderbijdrage. Hierbij zal het CAK op verzoek van VWS:

– de werkwijze van gemeenten om geen gegevens aan te leveren dan wel in te trekken ongemoeid laten;

– de gerechtelijke invordering over 2015 achterwege laten;

– de afhandeling van openstaande vorderingen laten plaatsvinden conform de met VWS gemaakte afspraken.

In het kader van de afwikkeling van de ouderbijdragen Jeugdwet 2015 is bij het CAK in 2020 sprake van de volgende financiële stromen:

– terugbetalingen ouderbijdragen 2015 van het CAK aan ouders;

– terugbetalingen van gemeenten aan het CAK van door het CAK aan ouders terugbetaalde ouderbijdragen 2015;

– ontvangen ouderbijdragen Jeugdwet 2015 die ontvangen zijn van ouders op basis van een door het CAK uitgevoerd minnelijk traject;

– ontvangen ouderbijdragen Jeugdwet 2015 die ontvangen zijn op basis van lopende betalingsregelingen en schuldsaneringen;

– inzake het aan gemeenten afgedragen bedrag door het CAK van de van ouders ontvangen ouderbijdragen Jeugdwet 2015.

Daarnaast moet het CAK zich in de rekening-courantpositie 'Eigen bijdragen Ouderbijdrage Jeugdwet', die is opgenomen in de bestuurlijke verantwoording, verantwoorden over de afgeboekte bedragen.

Het CAK verantwoordt zich over deze financiële stromen en de uitvoering van de ObJw in de bestuurlijke verantwoording. In de bestuurlijke verantwoording wordt vermeld hoeveel bijdrageplichtigen er zijn voor de ouderbijdrage en hoeveel bijdrage er is geïnd. De kengetallen voor de ObJw staan vermeld in bijlage 5 'Definities kengetallen en prestatie-indicatoren'.

Door de bijzondere context waarbinnen het CAK zijn taak rond de vaststelling en inning van de ObJw heeft moeten invullen, heeft VWS ermee ingestemd dat het CAK zich niet via een Third Party Mededeling (TPM) aan de gemeenten over deze taak hoeft te verantwoorden. Dit maakt onderdeel uit van de tussen VWS en het CAK gemaakte afspraken.

Concrete invulling rechtmatigheid

De afhandeling van deze financiële stroom wordt ingevuld op basis van de volgende brieven:

– Brief van 8 februari 2016 (kenmerk: 916026 – 147076).

– Brief van 1 maart 2016 (kenmerk: 930959 – 147906).

– Brief van 22 juni 2016 (kenmerk: 916026 – 147076).

– Brief van 5 oktober 2017 (kenmerk 1230430-167598-J).

Goedkeuringstolerantie

Voor de goedkeuringstolerantie wordt uitgegaan van de mutatiestroom.

Als grens geldt hierbij 1% van het totaal van alle hiervoor genoemde financiële stromen in het verslagjaar die betrekking hebben op de Ouderbijdrage Jeugdwet (niet gesaldeerd).

Slotverantwoordingsvereisten

Middels een brief van het Ministerie van VWS (kenmerk 1409414-180076-2 d.d. 14 november 2019) is het CAK geïnformeerd over de vereisten van de slotverantwoordingen voor de aflopende regelingen.

Voor wat betreft de activiteiten van de ObJw, stelt VWS bovenop de reguliere verantwoording geen additionele verantwoordingseisen. Het CAK rapporteert op de reguliere wijze over de ObJw tot en met de bestuurlijke verantwoording 2020, die het CAK voor 1-7-2021 oplevert. De regeling stopt formeel per ultimo 2020, maar door nog af te wikkelen posten per ultimo 2020 voor de ObJw is het mogelijk dat de feitelijke financiële afwikkeling plaatsvindt in 2021.