Tegenwoordig komt het steeds vaker voor dat private organisaties en gemeenten en/of politie samenwerken bij de inzet van cameratoezicht. Zo kunnen partijen afspreken en faciliteren wanneer en op welke wijze (live) camerabeelden worden verstrekt aan de politie.

96 De politie voert de operationele regie bij cameratoezicht op openbare plaatsen in het belang van de handhaving van de openbare orde.

Tevens kunnen private partijen en gemeenten gebruik maken van dezelfde camera’s. De camera’s filmen dan zowel private goederen als openbare plaatsen ten behoeve van twee verschillende doeleinden: de beveiliging van de private goederen alsmede de handhaving van de openbare orde.

Ten aanzien van deze samenwerkingsvormen gelden twee verschillende wettelijke kaders. Enerzijds gelden de vereisten van de Wbp

ten aanzien van de beveiliging van private goederen door private organisaties. Anderzijds gelden de vereisten van artikel 151c Gemeentewet ten aanzien van de handhaving van de openbare orde door gemeenten. Beide partijen moeten voldoen aan de voor hen geldende vereisten. Om dit te waarborgen, is het van belang dat partijen, voorafgaand aan het inzetten van gezamenlijk cameratoezicht, schriftelijk heldere en werkbare afspraken maken.

97 Zie ook Kamerstukken II 2012/13, 33 582, nr. 6, p. 11.

Zie voor een uitwerking van vereisten van de wettelijke kaders de vorige hoofdstukken 2 ‘Uitwerking Wbp’ en 3 ‘Uitwerking artikel 151c Gemeentewet j° Wpg’. In aanvulling op deze uitwerkingen wordt nog het volgende benadrukt.

Er kan slechts gebruik worden gemaakt van dezelfde camera’s voor zover de private partijen gerechtigd zijn om de betreffende delen van de openbare plaatsen te filmen en de gemeenten gerechtigd zijn om de betreffende private goederen in beeld te brengen. Dit betekent bovendien dat, zodra bij één van de partijen geen sprake meer is van een noodzaak tot cameratoezicht, deze partij de betreffende camerabeelden niet meer mag verwerken. De andere partij mag de camerabeelden dan nog wel blijven verwerken, mits de noodzaak van het cameratoezicht voor die andere partij nog wel aanwezig is.

Tevens is het van belang dat de opslag van de camerabeelden ten behoeve van de beveiliging van private goederen en ten behoeve van de handhaving van de openbare orde, gescheiden geschiedt. Alleen op deze wijze kunnen de verschillende partijen voldoen aan de op hen betrekking hebbende wettelijke vereisten. Immers, de vereisten met betrekking tot bijvoorbeeld verdere verwerking, bewaartermijnen en toegangsbeveiliging kunnen voor de diverse partijen verschillen.

Voorts moeten de private organisaties en de gemeenten erop bedacht zijn dat de inzet van gezamenlijke camera’s implicaties kan hebben voor de wijze waarop betrokkenen moeten worden geïnformeerd over het cameratoezicht. Voor betrokkenen moet immers duidelijk zijn dat het toezicht plaatsvindt voor verschillende doeleinden en door verschillende verantwoordelijken. Eveneens moet duidelijk zijn in welk gebied het cameratoezicht plaatsvindt. De informatieverstrekking moet bovendien worden aangepast zodra één van de partijen stopt met de verwerking de camerabeelden.

Voorbeeld samenwerking met gerechtvaardigd belang De stationshallen in gemeente Y zijn in particulier eigendom. De eigenaar van deze hallen wil cameratoezicht instellen ter beveiliging van personen en goederen die aan zijn zorg zijn toevertrouwd. Voornoemde stationshallen zijn voor een ieder toegankelijk, zodat de hallen ook een openbare plaats zijn. De gemeente Y wil cameratoezicht instellen ter handhaving van de openbare orde in deze hallen. Beide partijen voldoen aan de voor hen geldende wettelijke vereisten voor het inzetten van cameratoezicht. Ze besluiten om gebruik te maken van gezamenlijke camera’s en maken hierover schriftelijke afspraken. Tevens slaan ze de camerabeelden gescheiden van elkaar op. De verwerking van persoonsgegevens door beide partijen is in dit geval geoorloofd.

Voorbeeld samenwerking met gerechtvaardigd belang De zijgevel van bedrijf A is diverse malen met graffiti bespoten. Bedrijf A wil daartegen cameratoezicht instellen. De zijgevel grenst direct aan straat X, zijnde de openbare weg, zodat het onvermijdelijk is dat ook een deel van de openbare weg in beeld wordt gebracht. In straat X, langs de zijgevel van bedrijf A, vindt vaak overlast plaats door hangjongeren. De gemeente wil daartegen cameratoezicht instellen. Straat X grenst direct aan de zijgevel van bedrijf A, zodat ook die zijgevel in beeld zal worden gebracht. Beide partijen voldoen aan de voor hen geldende wettelijke vereisten voor het inzetten van cameratoezicht. Ze besluiten om gebruik te maken van gezamenlijke camera’s en maken hierover schriftelijke afspraken. Op de camerabeelden zal de zijgevel van bedrijf A en een deel van straat X te zien zijn. Tevens slaan partijen de camerabeelden gescheiden van elkaar op. De verwerking van persoonsgegevens door beide partijen is in dit geval geoorloofd.

Voorbeeld samenwerking zonder gerechtvaardigd belang De zijgevel van bedrijf A is diverse malen met graffiti bespoten. Bedrijf A wil daartegen cameratoezicht instellen. De zijgevel grenst direct aan straat X, zijnde de openbare weg, zodat het onvermijdelijk is dat ook een deel van de openbare weg in beeld wordt gebracht. Op het grasveld, verderop gelegen aan straat X, vindt vaak overlast plaats door hangjongeren. De gemeente wil daartegen cameratoezicht instellen. Partijen besluiten om gebruik te maken van gezamenlijke camera’s. Op de camerabeelden zal de zijgevel van bedrijf A, de volledige straat X en het grasveld te zien zijn. Het is evenwel niet noodzakelijk dat bedrijf A beelden van de volledige straat X en het grasveld verwerkt ten behoeve van de beveiliging van zijn pand. Tevens is het niet noodzakelijk dat de gemeente beelden van de zijgevel van bedrijf A verwerkt ten behoeve van de handhaving van de openbare orde op het grasveld. Beide partijen voldoen daarom niet aan het noodzakelijkheidsvereiste, zodat deze samenwerking niet geoorloofd is.