Onderdeel | Minimum eisen | Mogelijke oplossingen

Zicht systeem | Essentiële eisen | Horizontaal: 180 graden, evenredig over zicht naar links en naar rechts verdeeld Afstand tot bestuurder minimaal 1,50 meter Resolutie mag lager zijn dan 1400 x 1050 pixels indien er schaling wordt toegepast Beeldverversing: refresh rate: 60 Hz Synchronisatie beelden tussen de verschillende kanalen Voldoende contrast ivm verschil tussen dag en nacht | 3 of 4 monitoren/schermen rond scherm Voor de beeldverversing wordt geadviseerd een zo hoog mogelijk aantal Hz te gebruiken ter voorkoming van simulatorziekte

Belangrijke eisen | Verticaal: 45 graden, met tenminste 15 graden bovenzicht en 27 graden onderzicht, beeldratio projectie 4:3 (de onderrand (zichtafstand voor de cabine vanuit oogpunt chauffeur naar onderzijde voorruit) is belangrijker is dan de bovenrand) Resolutie: 1400 x 1050 pixels Vloeiende overgang tussen de verschillende projectoren

Simulatie zichtverbeterende systemen | Essentiële eisen | Wettelijk voorgeschreven zichtverbeterende systemen (met uitzondering van frontzicht systeem) ‘Picture in picture’ oplossing voor spiegels wordt niet geaccepteerd | – Separate monitors – Projectie dmv spiegels

Belangrijke eisen | Frontzicht systeem

Bewegingssysteem | Essentiële eisen | 3 degrees of freedom met ‘real time’ nabootsing van bewegingen De vertraging die het bewegingssysteem introduceert op het zichtsysteem moet constant zijn en kleiner zijn dan 25 ms

Belangrijke eisen | 6 degrees of freedom met ‘real time’ nabootsing van bewegingen Simulatie van contact met weg (trilling), in combinatie met niveau verschillen (bijvoorbeeld stoepranden, drempels) en oneffenheden (bijvoorbeeld spoor) | – platform 6 ‘degrees of freedom’ (elektrisch of mechanisch)

Cabine systeem | Essentiële eisen | Realistische nabootsing van bestuurdersstoel met dashboard (-bediening), pedalen, stuur (-bekrachtiging), remsystemen en versnellingsbak (met minimaal vijf (C1, D1 of D) of acht (C) voorwaartse versnellingen). In de cabine dient er sprake te zijn van een realistische geluidsweergave van motor, schakelen, luchtremmen en ander verkeer Communicatie met de bestuurder moet kunnen plaatsvinden De toetsafnemer/operator moet tijdens de rit het gezicht van de bestuurder kunnen waarnemen. | – open systeem – gesloten systeem – complete cabine Communicatie bestuurder mogelijk met audio verbinding

Belangrijke eisen | De versnellingsbak is om te schakelen naar automaat De toetsafnemer/operator moet tijdens de rit de stuur- en zithouding van de bestuurder kunnen waarnemen.

Simulatie voertuig bus | Essentiële eisen | Simulatie van een bus die qua afmetingen en eigenschappen voldoet aan de voertuigeisen D of D1 (afhankelijk van de af te leggen toets) met een realistische aandrijving en voertuiggedrag.

Simulatie voertuig vrachtwagen | Essentiële eisen | Simulatie van een vrachtauto die qua afmetingen en eigenschappen voldoet aan de voertuigeisen C of C1 (afhankelijk van de af te leggen toets met een realistische aandrijving en voertuiggedrag. Belading variabel

Belangrijke eisen | Zwaartepunt te verplaatsen

Simulatie van storingen | Essentiële eisen | Realistische simulatie van de gevolgen van tenminste 6 van onderstaande meest voorkomende storingen: Handrem Luchtdruk Oliedruk Koelvloeistof Remcircuit Stuurbekrachtiging Lekke band Dashboardcontrolelampjes Elektrisch circuit Brandstof Cabinevergrendeling

Belangrijke eisen | Realistische simulatie van alle bovenstaande storingen

Wegen database | Essentiële eisen | Geotypische database bestaande uit: Stad Dorp Snelweg Provinciale weg Bergen (optioneel) Manoeuvreerterrein of industriegebied (optioneel) | Voor specifieke database eisen: zie document database eisen

Belangrijke eisen | Hierbij dienen de toegepaste verkeersborden, de plaatsing van de verkeersborden, de werking van (verkeers-)lichten en het type wegmarkeringen overeen te komen met de Nederlandse situatie (m.u.v. de wegen in de bergen) | Voor specifieke database eisen: zie document database eisen

Simulatie ander verkeer | Essentiële eisen | Het verkeersbeeld dient op een acceptabel niveau te liggen voor wat betreft de benadering van de werkelijkheid. Het verkeer moet intelligent gedrag vertonen (interactie met verrichtingen van de bestuurder simulator). Tevens moet geprogrammeerd kunnen worden dat verkeersdeelnemers zich wel of niet aan de verkeersregels houden. Soorten verkeersdeelnemers: voetgangers, fietsers, auto’s, bussen, vrachtauto’s, motoren, voorrangsvoertuigen Capaciteit van tenminste 30 dynamische, te programmeren, objecten in de omgeving van bestuurder tbv nabootsing stadsdrukte

Belangrijke eisen | Soorten verkeerdeelnemers: treinen, trams, langzame voertuigen Het actieradius van de dynamische te programmeren objecten bedraagt 300 tot 500 m

Simulatie weer en tijdstip | Essentiële eisen | Realistische weergave van situaties bij: Dag/nacht Regen Wind Sneeuw Gladde wegen Mist

Belangrijke eisen | Realistische weergave van 3 niveaus van regen, wind, sneeuw Realistische weergave van mist met verschillende dichtheden

Scenario programmering | Essentiële eisen | Simulator dient gelijkwaardige, reproduceerbare en niet voorspelbare scenario’s te kunnen afspelen. De scenario’s kunnen geprogrammeerd worden, onder andere zodat de simulator de bestuurder mondelinge aanwijzingen kan geven (routeaanduiding, opdrachtgeving en andere aanwijzingen) en toetscriteria aangepast kunnen worden.

Registratie ritten | Essentiële eisen | De ritten dienen opgenomen te kunnen worden om nagespeeld te kunnen worden. Hierbij dienen bedieningselementen (bijv gebruik pedalen) ook geregistreerd te worden.

Belangrijke eisen | Bij het afspelen van een rit moet het mogelijk zijn om de situaties te bekijken vanuit verschillende invalshoeken

Feedback | Essentiële eisen | Aan de hand van de registratie gegevens dient de simulator een schriftelijke feedback te kunnen geven (achteraf) aan de bestuurder. Samen met dit geautomatiseerde meetsysteem dient de toetsafnemer/operator in staat te zijn de bestuurder te beoordelen.

Groepsfunctionaliteit | Essentiële eisen | Groep moet mee kunnen kijken naar de verrichtingen van de bestuurder van de simulator en bepaalde momenten kunnen markeren. Deze markeringen moeten nagespeeld kunnen worden ter bespreking.

Belangrijk:

Bovenstaande lijst is een overzicht van de minimale technische eisen voor simulators die zullen worden gebruikt bij de toets voor het behalen van de basiskwalificatie en voor de nascholing.

Tijdens de toetsen ten behoeve van het behalen van de basiskwalificatie wordt uitgegaan van de simulatie van een solo voertuig (C1, C, D1 of D). In de nascholing kan ook gebruik worden gemaakt van gecombineerde voertuigen (CE of DE).

Een simulator dient te voldoen aan alle bovenstaande eisen en aan de database eisen (zie ander document). Indien een simulator voldoet aan de essentiële en aan 80% van de database eisen dan kan deze voorlopig gecertificeerd worden onder het overgangsregime, indien en uitsluitend als de aanvrager van de certificering een onderbouwd projectplan aanlevert waarin wordt aangegeven hoe in een periode van maximaal 5 jaar in gelijkwaardige stappen de ontbrekende belangrijke en database eisen worden gerealiseerd. De voortgang van de uitvoering van dit projectplan zal door middel van een jaarlijkse audit worden gecontroleerd. Aan deze audits zijn kosten verbonden.

Bovenstaand document is ten behoeve van de duidelijkheid overzichtelijk gehouden. Leidraad is dat de realiteit zo dicht mogelijk benaderd wordt.