wetzoeker

6.7 — Organisatie en emancipatie van nieuwe groepen Regeling centraal examen 2006

Organisatie en emancipatie van nieuwe groepen

In de tweede helft van de negentiende eeuw gingen orthodox- protestanten, katholieken en arbeiders zich organiseren om hun belangen in bovengenoemde kwesties te kunnen behartigen. Deze groepen voelden zich achtergesteld in een land waarin politiek en economie werden beheerst door liberale heren en waarin geestelijk opzicht de vrijzinnige Nederlands hervormden domineerden. De orthodoxprotestanten maakten zich uiteindelijk los van de Nederlands Hervormde Kerk en stichtten een eigen Gereformeerde Kerk. Een deel van de arbeidersklasse werd aangetrokken door het socialisme en organiseerde zich aanvankelijk in werkliedenverenigingen en vakbonden. Katholieke arbeiders organiseerden zich apart onder invloed van de Rooms Katholieke Kerk met name in het zuiden van het land. Om hun ideeën naar buiten te brengen gebruikten deze groepen eigen communicatiemiddelen als dagbladen en organiseerden zij bijeenkomsten om een gevoel van saamhorigheid te bevorderen.

Deze groepen ontwikkelden een dubbele identiteit: naast een verbondenheid met de Nederlandse natie ontstond een tweede loyaliteit aan de eigen ’kring’. Hierdoor werd de relatie van sommige groepen met de overheid problematischer. Abraham Kuyper - leider van de orthodox-protestanten en oprichter van een eigen dagblad, een eigen universiteit en een eigen politieke partij voor zijn achterban - formuleerde het uitgangspunt van ’soevereiniteit in eigen kring’ om zich teweer te stellen tegen een neutrale, ongodsdienstige overheid. In de schoolstrijd bonden orthodox-protestanten en katholieken de strijd aan met de - liberale - politieke gevestigde orde van dat moment. Met de kiesrechtstrijd deed de niet-kerkelijke arbeidersbeweging hetzelfde. Deze kwesties weerspiegelen daarmee een nieuw zelfbewustzijn van deze groepen. Bij de orthodox-protestanten en katholieken stond de onderwijskwestie in dit proces van organisatie en emancipatie centraal; eigen onderwijs hing sterk samen met de eigen identiteit en daarmee met de mogelijkheden de eigen positie in de samenleving te versterken.

Regeling
Regeling centraal examen 2006
Soort
ZBO-regeling
Geldend vanaf
01-08-2004
BWB-id
BWBR0024727
Versie
2004-08-01_0

In de hele regeling · Officiële tekst op wetten.overheid.nl