Omschrijving en regelgeving

Nederland kent sinds 1996 inburgeringsbeleid. Nieuwkomers sloten op basis van vrijwilligheid inburgeringscontracten. Sinds 30 september 1998 geldt de Wet inburgering nieuwkomers (WIN) en zijn nieuwkomers verplicht om deel te nemen aan een inburgeringsprogramma. Sinds 1999 is het ook voor oudkomers, (mensen die al langere tijd in Nederland wonen, maar met name de taal nog onvoldoende beheersen) op basis van vrijwilligheid mogelijk om deel te nemen aan een inburgeringsprogramma.

De resultaten van dit inburgeringsbeleid zijn achtergebleven bij de gestelde doelstellingen. Voor het Ministerie van Justitie aanleiding geweest om te komen tot een nieuw inburgeringsstelsel dat uiteindelijk leidt tot een nieuwe Wet inburgering (WI) in Nederland.

Op 1 januari 2007 treedt de nieuwe Wet inburgering in werking. Met de invoering van deze nieuwe wet gaat de IB-Groep een aantal taken op zich nemen:

– Het beheren van de basisadministratie inburgering

– Het toekennen en innen van leningen

– Het toekennen van vergoedingen

– Het organiseren van inburgeringsexamens

– Het organiseren van de naturalisatietoets

– Het fungeren als informatie- en registratiecentrum voor zelfmelders

– Het toekennen van persoonsvolgend budget voor inburgering in de opvang

De taken zijn verankerd in de WI. De opdrachtgevers zijn het Ministerie van Justitie en het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (minister van Wonen, Wijken en Integratie).

De wet Inburgering heeft ook gevolgen voor de wet verzelfstandiging Informatiseringsbank. De verantwoordelijke ministers stellen jaarlijks aan de IB-Groep middelen ter beschikking ten behoeve van de vervulling van haar taken. De IB-Groep legt jaarlijks rekening en verantwoording af van het financiële beheer van de opgedragen taken (art. 57 wet Inburgering). Afspraken hierover worden vastgelegd in een prestatiecontract met de betreffende ministeries.

De algemene handelingen mbt beleid, afspraken uitvoering taken door de IB-Groep en verantwoording zijn dan ook van toepassing op de relatie IB-Groep en de opdrachtgevers (het Ministerie van Justitie en het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer).

Het gaat in dit hoofdstuk om de volgende taken:

14.2.1 Het beheren van de basisadministratie inburgering

Alle klantgegevens met betrekking tot ‘inburgering’ zijn opgenomen in een klantenbestand. Dit klantenbestand bevat het:

1. Bestand Potentieel Inburgeringsplichtigen (BPI)

2. Bestand Informatiesysteem Inburgering (ISI)

14.2.1.1 Bestand Potentiële Inburgeringsplichtigen (BPI)

Bij de uitvoering van de Wet inburgering is een groot aantal instanties betrokken. Naast alle gemeenten, hebben onder meer de IB-Groep, de exameninstellingen, de cursusinstellingen, de uitvoeringsorganisatie werknemersverzekeringen (UWV) en de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) taken toegedeeld gekregen. Voor de uitvoering van de wet is het van essentieel belang dat iedere daarbij betrokken instantie tijdig en kosteloos kan beschikken over de juiste gegevens van andere instanties. Ook genereren deze instanties zelf gegevens die op hun beurt voor andere uitvoeringsinstanties van belang zijn. Daarnaast dient de verantwoordelijke minister als verantwoordelijk bewindspersoon te kunnen beschikken over relevante, niet tot personen herleidbare, beleidsinformatie die, al dan niet via een centraal informatiesysteem, door de diverse instanties moet worden aangeleverd.

In het kader hiervan zijn er twee informatiebestanden in het leven geroepen: Bestand Potentiële Inburgeringsplichtigen (BPI) en Informatiesysteem inburgering (ISI). Beiden worden door de IB-Groep beheerd.

Het bestand Potentiële Inburgeringsplichtigen bevat persoonsgegevens van personen van wie de IB-Groep op basis van gegevens, o.a. vastgelegd in de gemeentelijke basisadministratie niet met zekerheid kan vaststellen dat zij niet inburgeringsplichtig zijn. Het BPI heeft primair tot doel om het college van B & W en de IB-Groep van zodanige informatie te voorzien dat zoveel mogelijk wordt voorkomen dat een persoon ten onrechte als inburgeringsplichtige wordt aangemerkt.

In artikel 48 van de wet en artikel 6.8 van het Besluit wordt de IB-Groep als beheerder van het BPI aangewezen. Ook de bewaartermijnen zijn in het Besluit vastgelegd (art. 6.7): in het Bestand Potentiële Inburgeringsplichtigen opgenomen gegevens worden verwijderd vijftig jaar na de inwerkingtreding van de wet. Daarmee bestaat zekerheid dat gedurende de periode dat een persoon inburgeringsplichtig kan zijn (tussen het 16e en 65e levensjaar), de gegevens beschikbaar blijven. Deze termijn is noodzakelijk om voorkomen dat personen, die eerder als niet inburgeringsplichtig zijn aangemerkt, later alsnog worden opgeroepen. Als gegevens niet langer relevant zijn voor dit doel worden ze geschoond. Na vijftig jaar kan met zekerheid worden gesteld dat alle personen die nu worden opgenomen in het BPI op grond van hun leeftijd niet meer inburgeringsplichtig zijn, waarmee het bestand zijn functie heeft verloren.

Als gegevens niet langer relevant zijn voor het doel van het bestand worden ze geschoond. De IB-Groep verwijdert de gegevens van een in het Bestand Potentiële Inburgeringsplichtigen opgenomen persoon, indien de betrokkene:

a. is overleden;

b. blijkens de gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens de Nederlandse nationaliteit heeft verkregen of uit Nederland is vertrokken;

of

c. in het Informatiesysteem Inburgering wordt opgenomen (art. 6.6 Besluit).

Deze gegevens zullen overeenkomstig de gestelde termijn in Wbp twee jaar na beëindiging actieve relatie worden geschoond.

In artikel 6.7 staat dat het bestand wordt opgeheven op 1 januari 2057. Immers na vijftig jaar kan met zekerheid worden gesteld dat alle personen die nu worden opgenomen in het BPI op grond van hun leeftijd niet meer inburgeringsplichtig zijn, waarmee het bestand zijn functie heeft verloren.

14.2.1.2 Bestand Informatiesysteem Inburgering (ISI)

Het Bestand Potentiële Inburgeringsplichtigen en het Informatiesysteem Inburgering vormen samen de informatiebestanden Inburgering.

Het ISI heeft ten doel om gegevens te verstrekken aan – onder andere – het college van burgemeester en wethouders, de IB-Groep en de IND, die van belang zijn voor de wettelijke uitoefening van taken op basis van de Wet inburgering. Verder zal het ISI gegevens genereren die door de verantwoordelijke ministers gebruikt worden met het oog op de evaluatie van bestaand beleid en de voorbereiding van toekomstig beleid (artikel 47, tweede lid, onderdeel c, van de wet).

De IB-Groep is verantwoordelijk voor het beheer van ISI (art. 47 van de wet en art. 6.8 Besluit). In artikel 6.3 van het Besluit worden de bewaartermijnen genoemd. De bewaartermijn bedraagt in beginsel twintig jaar, te rekenen vanaf de dag waarop de gegevens in het ISI zijn vastgelegd. Na het verstrijken van de termijn mogen de kenmerken van de gegevens, die herleidbaar zijn tot een individuele natuurlijke persoon niet meer in het systeem voorkomen. De op individuele natuurlijke personen herleidbare gegevens worden eveneens verwijderd indien de betrokken persoon is overleden.