1. Handelingen van de actor ‘Minister van LNV’ (uitgevoerd door met name de directies Industrie & Handel, Landbouw , Regionale Zaken, Internationale Zaken en Juridische Zaken);

2. Handelingen van andere actoren onder de archiefzorg van LNV (zoals o.a. Directie Regelingen, Ontwikkelings- en Saneringsfonds voor de Landbouw (O&S-fonds en de Stichting Dienst Landbouwvoorlichting).

3. Handelingen van overige actoren.

1. Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

De primaire actor op het beleidsterrein Landbouwstructuurbeleid is de Minister van LNV, die regelgeving van diverse aard en voor diverse sectoren heeft doen uitgaan. Echter, ook andere Ministers spelen in toenemende mate een belangrijke rol, die te maken heeft met de inbedding van het beleidsterrein in het werkterrein van andere Ministers.

Met de actor Minister van LNV wordt niet alleen deze bewindsman bedoeld, maar tevens het ondersteunende ambtelijke apparaat. Hoewel dit een aantal ambtelijke functionarissen met zelfstandige bevoegdheden bevat, zoals de directeur I&H, de directeur LNO en de secretaris-generaal, worden ze niet als zelfstandige actoren beschouwd: ze staan immers onder gezag van de Minister. Wel worden deze organisatie-onderdelen in voorkomend geval onder het handelingenblok genoemd, indien zij belast zijn met de uitvoering van de handeling.

Na de Tweede Wereldoorlog kende het Ministerie verschillende benamingen:

1945–1960: | Ministerie van Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening

1960–1990: | Ministerie van Landbouw en Visserij

1990–2003: | Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij

2003– | Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

In dit document wordt steeds de aanduiding Minister van LNV gebruikt, waarmee dus ook de taakvoorgangers onder andere benamingen worden bedoeld.

Juridische Zaken en Voorlichting

In algemene zin zijn de directie Juridische Zaken en de directie Voorlichting betrokken bij alle beleidsterreinen waarop het Ministerie van LNV verantwoordelijk is. Ook bij het landbouwstructuurbeleid, derhalve.

De directie Juridische Zaken (en taakvoorgangers) behandelt alle juridische aangelegenheden op het gebied van wetgeving, rechtsbescherming e.d. Taakvoorgangers van de directie Juridische Zaken zijn:

1946–1949 | afdeling Juridische Zaken

1949–1957 | afdeling Wetgeving en andere Juridische Zaken

1957–1995 | directie Juridische en Bedrijfsorganisatorische Zaken

1995– | directie Juridische Zaken

De directie Voorlichting (en taakvoorgangers) is belast met de interne en externe voorlichting en communicatie (zowel beleid als activiteiten) van het kerndepartement. Taakvoorgangers van de directie Voorlichting zijn:

1946–1957 | afdeling Voorlichting

1957–1968 | hoofdafdeling Voorlichting

1969–1971 | hoofdafdeling Voorlichting en Externe Betrekkingen

1971–1995 | directie Voorlichting en Externe Betrekkingen

1995– | directie Voorlichting

Wat betreft het landbouwstructuurbeleid spelen verschillende directies een rol. De centrale coördinatie lag steeds bij een algemene directie (directoraat-generaal van de Landbouw en de Voedselvoorziening) en taakvoorgangers, sinds 1995 bij de directie Landbouw.

Complicerende factor vormen de vele reorganisaties en de verschuiving van taken. In onderstaande schema’s wordt – zonder pretentie van compleetheid – in grote lijnen aangegeven welke organisatie-onderdelen voor verschillende aspecten van het landbouwstructuurbeleid verantwoordelijk zijn geweest.

Landbouwvoorlichting en onderzoek

De OVO-onderdelen ‘voorlichting’ en ‘onderzoek’ zijn altijd belangrijk geweest, zij het dat het karakter ervan aan veranderingen onderhevig is geweest. Voorlichting is lang geïntegreerd geweest in het takenpakket van verschillende directies en niet afzonderlijk bij een directie ondergebracht. Vanaf 1963 is er een directie die het toegepaste en strategische onderzoek coördineert. Dit neemt echter niet weg dat de afzonderlijke vakdirecties voorlichting en praktijkonderzoek als taakonderdelen blijven houden.

De volgende organisatie-onderdelen zijn in de loop der tijd belast geweest met landbouwvoorlichting en onderzoek:

1946–1947 | afdeling IV, Veeteeltaangelegenheden

afdeling V, Akker- en Weidebouw

1947–1950 | afdeling Veeteeltaangelegenheden

afdeling Akker- en Weidebouw

1950–1957 | afdeling Veeteeltwezen

afdeling Akker- en Weidebouw

1957 | directie Veeteelt

directie Zuivel

directie Akker- en Weidebouw

1957–1963 | directie Veeteelt en Zuivel

directie Akker- en Weidebouw

1963–1968 | directie Algemene Voorlichtingszaken & directie Coördinatie Onderzoek

(onderdeel van hoofddirectie Landbouwvoorlichting en Onderzoek)

1968–1971 | directie Landbouwkundig Onderzoek

vakdirectie Veehouderij en Zuivel

vakdirectie Akkerbouw

afdeling Voorlichtingszaken

(onderdeel van de directie Bedrijfsontwikkeling)

1971–1976 | directie Landbouwkundig Onderzoek

directie Veehouderij en Zuivel

directie Akkerbouw en Tuinbouw

(beide onderdeel van de hoofddirectie Agrarische Productie, Verwerking en Afzet)

1976–1989 | directie Landbouwkundig Onderzoek

directie Veehouderij en Zuivel, Rijkslandbouwvoorlichting

directie Akker- en Tuinbouw, Rijkslandbouwvoorlichting

hoofdafdeling Landbouwvoorlichting (1983-1984)

(onderdeel van de directie Bedrijfsstructurele Aangelegenheden)

1989–1995 | Dienst Landbouwvoorlichting (tot 1993)

directie Wetenschap en Technologie

1995– | directie Wetenschap en Kennisoverdracht

Met ingang van augustus 1993 is de Dienst Landbouwvoorlichting (DLV) geprivatiseerd en omgezet in de Stichting Landbouwvoorlichting DLV.

Verwerking en afzet van agrarische producten

Tussen 1946 en 1976 kende het Ministerie steeds een aparte afdeling of directie voor agrarische handel en nijverheid. Om de belangen van deze bedrijfstak in nauwere samenhang met de primaire landbouwproductie te kunnen behartigen, werden in 1971 de directies Agrarische Handel en Nijverheid (AHN) en Bedrijfsontwikkeling samengevoegd in de directie Agrarische Productie, Verwerking en Afzet (APVA). In 1976 werd de agrarische handel en industrie weer afgezonderd van de primaire productie, dit keer onder toevoeging van de exportbevorderende activiteiten. Zo ontstond de directie Verwerking en Afzet van Agrarische Producten (VAAP), die in 1991 de naam Industrie en Handel (I&H) kreeg.

Sinds 1945 hebben de volgende organisatieonderdelen van het Ministerie van LNV taken uitgeoefend met betrekking tot de verwerking en afzet van agrarische producten.

1945–1946 | afdeling Handel

(onderdeel van directie van de Voedselvoorziening)

1946–1949 | afdeling Handel en Nijverheid

(onderdeel van directie van de Voedselvoorziening)

1949–1951 | afdeling Handel en Industrie

(onderdeel van directie van de Voedselvoorziening)

1951–1963 | afdeling (vanaf 1958 directie) Handel en Nijverheid

(onderdeel van Directie van de Voedselvoorziening)

1964–1976 | directie Agrarische Handel en Nijverheid (AHN)

(1964–1970 onderdeel van directoraat-generaal van de Voedselvoorziening en Visserijen; 1971–

1976 | onderdeel van directie Agrarische Productie, Verwerking en Afzet (APVA))

1976–1991 | directie Verwerking en Afzet van Agrarische Producten (VAAP)

(onderdeel van directoraat-generaal voor de Landbouw en Voedselvoorziening)

1991– | directie Industrie en Handel (I&H)

(tot 1995 onderdeel van directoraat-generaal van de Landbouw en Voedselvoorziening)

Uitvoering regelingen

De uitvoering van Ministeriële regelingen werd tot de jaren ’90 intern gecoördineerd. Daarna zijn daartoe aangewezen verzelfstandigde instanties daarmee belast.

Met de uitvoering van landbouwstructurele regelingen waren binnen het Ministerie van LNV vanaf eind jaren ’60 achtereenvolgens de volgende organisatie-onderdelen expliciet belast:

1968–1971 | afdeling Ontwikkelingsregelingen en Financiering

(onderdeel van directie Bedrijfsontwikkeling)

1971–1976 | hoofddirectie Agrarische Productie, Verwerking en Afzet

1976–1983 | hoofdafdeling Regelingen

(onderdeel van de directie Bedrijfsstructurele Aangelegenheden)

1983-1984 | hoofdafdeling Landbouwfinanciering en -maatregelen