wetzoeker

– De periode voor 1951 in vogelvlucht Besluit Vaststelling selectielijst neerslag handelingen beleidsterrein Meteorologie (Minister van Verkeer en Waterstaat)

Van begin af aan hield het KNMI zich bezig met het waarnemen van meteorologische verschijnselen, het bewerken van de gegevens der waarnemingen en het ter beschikking stellen van de bewerkte gegevens. Het ter beschikking stellen van weersverwachtingen op de korte termijn voorzag al in de 19e eeuw duidelijk in een behoefte, onder meer van de scheepvaart.

Met de regelmatige uitgifte van meteorologische jaarboeken vanaf 1851 [of eigenlijk, met ‘terugwerkende kracht’ 1848] werd een aanzet gegeven tot klimatologisch onderzoek. In het begin van de 20e eeuw kwam het onderzoek naar weersomstandigheden over de lange termijn echter pas goed op gang en vond er binnen de Klimatologische Afdeling van het KNMI een ontwikkeling plaats van de bijzondere takken van de klimatologie. Zo ontstond de landbouwmeteorologie en de microklimatologie, waarbij het KNMI specifieke diensten ging verlenen aan bijzondere doelgroepen. In het eerste geval was dit ten behoeve van het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de landbouw, in het tweede geval ten behoeve van het inzicht in de plaatselijke klimaatveranderingen als gevolg van het afsluiten en droogleggen van zeearmen.

De weerkundige en klimatologische processen voltrekken zich over grote oppervlakten, die over het algemeen de territoriale grenzen overschrijden. Dit maakte een internationaal netwerk van waarnemingsstations noodzakelijk, evenals een internationale standaardisatie voor de wijze van registreren van waarnemingen en de uitwisseling van gegevens. Daarom was er vanaf de tweede helft van de negentiende eeuw in toenemende mate sprake van internationaal overleg. Hierin speelde het KNMI steeds een belangrijke rol. In 1873 werd in Wenen de grondslag gelegd voor de Internationale Meteorologische Organisatie. Van het Comité Permanent dat de organisatie gestalte gaf, was C.H.D. Buys Ballot de eerste voorzitter.

Een ander aspect dat tot internationale samenwerking aanzette was de snelle ontwikkeling die de burgerluchtvaart na de Eerste Wereldoorlog doormaakte; de veiligheid van het internationale luchtverkeer moest onder meer kunnen worden bevorderd door een snelle uitwisseling van meteorologische gegevens.

De in deze periode sterk herziene Internationale Meteorologische Organisatie spande zich er voor in dat op internationaal niveau gebruik van technologische ontwikkelingen voor de toepassing bij communicatiemiddelen en de voortschrijdende wetenschappelijke ontwikkelingen werden afgestemd op het stijgend aantal toepassingsgebieden.

Als gevolg van de ontwikkelingen moest de taakstelling en de organisatie van het KNMI regelmatig worden aangepast. De belangrijkste wijziging vond plaats in 1933, met de vaststelling van een nieuw reglement per Koninklijk Besluit. Dit reglement leverde, behoudens de wijzigingen die in de loop der tijd plaatsvonden, de basisstructuur voor het KNMI tot 1974.

De eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog stonden vooral in het teken van wederopbouw en herstel. De geleden schaden was groot en bovendien waren de buitenlandse ontwikkelingen, onder meer op luchtvaart-meteorologisch gebied, als gevolg van de oorlogshandelingen in een stroomversnelling geraakt, waarbij Nederland weer aansluiting moest zien te vinden. Het vooroorlogse waarnemingsnetwerk werd hersteld en aangevuld met stations op de vliegvelden.

Al in de jaren dertig kwam de vraag ter sprake of het niet beter was de niet-officiële status van vrij congres van de IMO, met niet voor de nationale regeringen bindende resoluties, in te wisselen voor een internationaal lichaam dat berustte op de officiële erkenning van de regeringen, gedaan op een door die regeringen geratificeerde conventie. De discussie rond dit vraagstuk resulteerde uiteindelijk in de oprichting in 1947 van de World Meteorological Organization (WMO), als ‘specialized agency’ van de Verenigde Naties. Nederland trad formeel toe in 1951.

Regeling
Besluit Vaststelling selectielijst neerslag handelingen beleidsterrein Meteorologie (Minister van Verkeer en Waterstaat)
Soort
Archiefselectielijst
Geldend vanaf
09-01-2008
BWB-id
BWBR0023231
Versie
2008-01-09_0

In de hele regeling · Officiële tekst op wetten.overheid.nl