wetzoeker

Na de bevrijding Besluit vaststelling selectielijst neerslag handelingen beleidsterrein Geldzuivering, over de periode 1942–1986 (Minister van Verkeer en Waterstaat)

Na de bevrijding werd dr. p. Lieftinck aangezocht om minister van Financiën te worden. Hij zou de geldsanering gaan leiden. Lieftinck formuleerde de doelstellingen van het naoorlogse herstel als volgt:

1. materieel herstel van productie en consumptie;

2. financieel herstel: zuivering van het geldwezen, de overheidsfinanciën en de betalingsbalans;

3. sociaal herstel: werkgelegenheid en inkomensverdeling

9 Lessen uit het verleden: 125 jaar Vereniging voor de Staatshuishoudkunde, bijdrage: Het Nederlandse financiële herstel 1945–1952; een terugblik, dr. p. Lieftinck, Leiden, 1987, p. 159.

In Onder Lieftinck’s Bewind, drs. A.A. van Ameringen, H.J. Hofstra, drs. G.M. Nederhorst, prof. dr. J. Tinbergen, drs. J.M. den Uyl, Amsterdam, 1952, p. 12-13, is de doelstelling als volgt geformuleerd: De doelstelling van het herstel valt uiteen in A) materieel herstel, herstel van productie en verbruik en B) financieel herstel, sanering van het geldwezen, de betalingsbalans en de overheidsfinanciën. De tweede doelstelling is die van ontwikkeling te verdelen in a) de economische ontwikkeling (kernpunt is industrialisatie) en B) de sociale ontwikkeling (het toegankelijk maken van instellingen voor iedereen, emancipatie, werkgelegenheid). Een derde doelstelling is die van de noodzaak van verhoogde defensie-uitgaven in verband met het Indonesië-conflict.

.

Binnen de doelstelling van het financiële herstel was het herstel van het monetaire evenwicht het belangrijkst, daarna kwam de budgettaire sanering

10 Witboek betreffende de maatregelen tot zuivering van het geldwezen in Nederland, ’s-Gravenhage, 1946, p. 14.

.

Ter voorbereiding van de geldzuivering werden juli 1945 (Stb. F 115) de munt- en bankbiljetten van f 100 ingetrokken. Het Besluit hield in dat alle biljetten ingeleverd konden worden. De tegenwaarde werd op een renteloze geblokkeerde rekening geschreven. De grote slag liet nog op zich wachten tot september 1945. Ondertussen werd een plan van te nemen maatregelen opgesteld. Dit plan werd ook wel ‘het grote veldtochtplan’ genoemd. Zo werd het noodzakelijk geacht een inleveringweek vast te stellen waarin totale blokkering van al het geld bereikt zou worden. In die inleveringweek moest men al het buiten omloop gestelde geld ingeleverd hebben en werden alle rekeningen geblokkeerd.

Ter verdere voorbereiding van de geldzuiveringsoperatie werd officieel geregeld dat de minister van Financiën bevoegd was alle maatregelen te treffen die hij noodzakelijk achtte. Dit werd vastgelegd in Het Machtigingsbesluit Geldzuivering van 3 augustus 1945, Stb. F 133.

Regeling
Besluit vaststelling selectielijst neerslag handelingen beleidsterrein Geldzuivering, over de periode 1942–1986 (Minister van Verkeer en Waterstaat)
Soort
Archiefselectielijst
Geldend vanaf
27-10-2007
BWB-id
BWBR0022698
Versie
2007-10-27_0

In de hele regeling · Officiële tekst op wetten.overheid.nl