wetzoeker

Ontwikkelingen op het gebied van de Tegoeden Tweede Wereldoorlog Besluit vaststelling selectielijst neerslag handelingen beleidsterrein Oorlogsgetroffenen vanaf 1945 (Stichting Afwikkeling Maror-gelden Overheid)

De vondst van het LIRO-archief

Begin december 1997 werden in een voormalig pand van het Agentschap van het Ministerie van Financiën in Amsterdam de LIRO-kaartenbakken gevonden. De kaartenbakken zijn een klein deel van het archief van Lippmann-Rosenthalbank, die voor de oorlog joods eigendom was. In de oorlog hebben de bezetters de bank gebruikt om geld en goederen van joden die werden weggevoerd, systematisch te confisqueren. Om onderscheid te maken tussen de periode voor en tijdens de oorlog, wordt daarom niet de volledige naam gebruikt, maar de afkorting: LIRO De kaarten op de zolder in het voormalige pand van het Agentschap bevatten lijsten met persoonlijke eigendommen van weggevoerde joden. Wat werd gevonden, leek niet op het andere, grootste deel van het LIRO-archief, dat bijvoorbeeld lijsten met balanstotalen bevat. De LIRO-kaartenbakken maakten na de oorlog deel uit van het archief van het Waarborgfonds Rechtsherstel. Directeur daarvan was P.J.H.J. Stulemeijer, die in 1961 tevens directeur werd van het Agentschap. Beide diensten waren in hetzelfde pand gehuisvest, dus ook hun archieven. Bij een verhuizing zijn de gevonden kaartenbakken blijven staan.

Na de vondst van een gedeelte van het LIRO-archief heeft de Minister van Financiën de Commissie onderzoek Liro-archieven verzocht om niet alleen de Liro-archieven te onderzoeken, maar ook een overzicht samen te stellen van andere archieven die van belang zijn geweest voor het afhandelen van de joodse claims. Deze Commissie Kordes, genoemd naar haar voorzitter, heeft dit onderzoek laten uitvoeren met als resultaat de publicatie Onderzoeksgids archieven joodse oorlogsgetroffenen. Overzicht van archieven met gegevens over roof, recuperatie, rechtsherstel en schadevergoeding van vermogens van joden in Nederland in de periode 1940–1987. De auteurs van deze gids zijn J.M.L. Bockxmeer (NIOD), P.C.A. Lamboo (NA) en H.A.J. van Schie.

Na deze commissie werd van overheidswege nog een groot aantal andere commissies ingesteld ter afwikkeling van de Tegoeden Tweede Wereldoorlog. Genoemd kunnen worden: de Commissies Ekkart, Van Kemenade, Scholten en Van Galen. Al deze commissies hebben hun werkzaamheden reeds beëindigd. De archieven die door de werkzaamheden van deze commissies gevormd zijn, bevinden zich op verschillende locaties.

Recuperatie van goederen, vermogenswaarden en voorwerpen van culturele waarde

Diverse Ministeries hebben zich bezig gehouden met recuperatie van goederen, vermogenswaarden en voorwerpen van culturele waarden. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan de teruggave van de kunstvoorwerpen die behoord hebben tot het privé-vermogen van de heer Jacques Goudstikker en/of mevrouw Desi Goudstikker-Halban aan de nabestaanden. Het betrof schilderijen die in 1940 waren verkocht aan de Duitse Reichsmarschall Hermann Göring, de Duitse zakenman Alois Miedl en E.J. Ostermann. Anno 2005 maakten de kunstvoorwerpen deel uit van de Nederlandse rijkscollectie.

Regeling
Besluit vaststelling selectielijst neerslag handelingen beleidsterrein Oorlogsgetroffenen vanaf 1945 (Stichting Afwikkeling Maror-gelden Overheid)
Soort
Archiefselectielijst
Geldend vanaf
26-05-2007
BWB-id
BWBR0021872
Versie
2007-05-26_0

In de hele regeling · Officiële tekst op wetten.overheid.nl