wetzoeker

Het IMF Besluit vaststelling selectielijst neerslag handelingen beleidsterrein Internationale Monetaire en Financiële Zaken 1945- (Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit)

Nog tijdens de Tweede Wereldoorlog werd een start gemaakt met een hernieuwde ordening van het internationale monetaire stelsel. Voor de oorlog werd het internationale monetaire stelsel nog gedomineerd door de zogenoemde Gouden Standaard. Het stelsel van de gouden standaard gold tot de jaren dertig van de 20ste eeuw. Al in 1922 kwam er een eind aan de Gouden Standaard. De Gouden Standaard was ook niet meer de klassieke Gouden Standaard van voor de Eerste Wereldoorlog.

Gedurende de Eerste Wereldoorlog verlieten de oorlogvoerende landen de Gouden Standaard. Na de Eerste Wereldoorlog brachten de oorlogvoerende landen hun valuta weer terug onder een gouden standaard. Deze standaard was echter een zogenoemde gouden wisselstandaard. De relatie tussen de goudreserve en de binnenlandse geldreserve werd losgelaten. Er werden geen munten meer gebruikt in de dagelijkse transacties. In een aantal landen werden in plaats van goud de dollar en de pond sterling gebruikt als reserve voor lokale valuta.

De gouden wisselstandaard klapte in elkaar door de devaluatie van de pond sterling in 1931, gevolgd door de devaluatie van de dollar in 1933. In 1936 verliet ook Nederland de Gouden Standaard.

1 Zie ook: Richard T. Griffiths (ed.), The Netherlands and the gold standard, 1931–1936. A study in policy formation and policy. NEHA-series III Amsterdam 1987.

Gedurende de oorlogsjaren functioneerde het internationale stelsel onder buitengewone omstandigheden. Van vrij betalingsverkeer was geen sprake. In juni 1944 kwamen vertegenwoordigers van 16 landen bijeen in Bretton Woods ter voorbereiding van de oprichting van een Internationaal Monetair Fonds. Een Nederlandse delegatie maakte deel uit van de conferentie.

Op de conferentie van Bretton Woods spraken de deelnemende landen af hun munten in een vast wisselkoersstelsel onder te brengen. De waarde van de munten werd gekoppeld aan de dollar en deze werd weer gekoppeld aan het goud. Het goud werd dus niet helemaal losgelaten. Het beheer van het stelsel werd ondergebracht bij het Internationaal Monetaire Fonds, waarvoor in Bretton Woods een overeenkomst werd getekend.

Binnen het wisselkoersstelsel werden afwijkingen toegestaan. Dit waren de zogenoemde goldpoints: afwijkingen van de wisselkoers tot een bepaald percentage. Ook kende het IMF regels voor de devaluatie van valuta’s, mochten de omstandigheden zodanig zijn dat een devaluatie noodzakelijk zou worden. Tevens werd er een overgangsperiode afgesproken waarbinnen de leden van het IMF deviezenbeperkingen mochten handhaven. Die duurde tot 1958/1959.

Een van de instrumenten van het IMF is het verlenen van kortlopende kredieten om een onevenwichtigheid in de betalingsbalans te verbeteren.

In de jaren zeventig van de 20ste eeuw ging het systeem van de vaste wisselkoersen over de kop. De zogenaamde Eurodollarmarkt was een bedreiging geworden voor de vaste wisselkoersen. In de jaren tot 1958 waren de dollarreserves in particuliere handen in Europa sterk gegroeid. Vanaf 1958 ontstond er een markt in deze Eurodollars. In plaats dat deze valutareserves, zoals men gewend was, terug werden gestort naar het land van herkomst, werden deze valuta als werkkapitaal buiten de landen van herkomst aangehouden. De reserves werden gebruikt, er werd in gehandeld en er werden dollarkredieten uitgegeven. Daarmee ontstond er een markt die de internationale relaties tussen de nationale staten, ontsteeg. Ook het feit dat in Azië eveneens dollars werden verdiend vormde een dreiging voor het stelsel van vaste wisselkoersen.

2 Zie ook: Susan Strange, International monetary relations, In: International economic relations of the western world 1959–1971, A. Shonfield (ed.), Oxford University Press, 1976

De VS hadden grote tekorten op hun betalingsbalans. In 1971 schafte de VS de inwisselbaarheid van de dollar voor goud af. Het Smithsonian Agreement van 1971 van de Groep van Tien behelsde een akkoord over nieuwe vaste wisselkoersen.

Daarop besloten de andere landen om de dollar niet meer te ondersteunen en hun munt vrij te laten zweven ten opzichte van de dollar. Sindsdien is er nog wel gestreefd naar ordelijke wisselkoersen. In 1976 toen het IMF het nieuwe vrije stelsel in de statuten opnam, werden de statuten in feite aangepast aan de realiteit, waarbij het goud niet meer de centrale rol vervulde die het eerst had.

Regeling
Besluit vaststelling selectielijst neerslag handelingen beleidsterrein Internationale Monetaire en Financiële Zaken 1945- (Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit)
Soort
Archiefselectielijst
Geldend vanaf
20-04-2007
BWB-id
BWBR0021703
Versie
2007-04-20_0

In de hele regeling · Officiële tekst op wetten.overheid.nl