De Minister van Economische Zaken is de primaire actor op dit beleidsterrein.

Op 3 juli 1946 werd het departement van Economische Zaken ingesteld. Het directoraat-generaal (DG) dat binnen het Ministerie vanaf 1946 verantwoordelijk is voor het stimuleringsbeleid voor het midden- en kleinbedrijf, kent nogal wat naamswijzigingen en reorganisaties. Achtereenvolgens hebben de volgende DG’s zich bemoeid met het stimuleringsbeleid:

– DG Handel en Nijverheid (DG H en N), vanaf 1948 tot 1952

– DG voor de Middenstand, vanaf 1952 tot okt. 1954

– DG Middenstand en Toerisme, vanaf 1954 tot okt. 1964

– DG voor het Midden- en Kleinbedrijf en Toerisme (DG MKB en T), vanaf 1964 tot sept. 1973

– DG voor Handel, Ambacht en Diensten (DG HAD), vanaf 1973 tot jan. 1986

– DG voor Diensten, Midden- en Kleinbedrijf en Ordening (DG DMO), vanaf 1986 tot 1993

– DG voor Economische Structuur (DG ES), (Staf)afdeling Ondernemerschap en MKB, vanaf 1993 tot 2001

Eind 2000 kwam het SG/DG-beraad

2 Tegenwoordig spreekt men van de Bestuursraad. Hierin zijn vertegenwoordigd de secretaris-generaal, de plv. secretaris-generaal, de directeuren-generaal, de directeur Algemeen Economische Politiek.

tot de conclusie dat de aansturing, inrichting en werkwijze van EZ versterkt moest worden om zodoende haar slagkracht te vergroten en om sneller te kunnen inspelen op ontwikkelingen in de externe omgeving. Als gevolg hiervan werd de organisatie van het Ministerie opnieuw ingericht waarbij ook de namen en de werkterreinen van de DG’s werden gewijzigd. Per 1 april 2001 zijn er een viertal nieuwe directoraten-generaal: DG Ondernemingsklimaat, DG Innovatie, DG Marktordening en Energie en DG Buitenlandse Economische Betrekkingen.

In de nieuwe organisatie zullen de ambtenaren vaker voor verschillende projecten en taken werken.

Deze projecten en taken kunnen ook de grenzen van directoraten-generaal overschrijden.

De taken van de vroegere afdeling Ondernemerschap en MKB zijn per 1 april 2001 overgenomen door het DG Ondernemingsklimaat (DGO) en het DG Innovatie (DGI).

DGO houdt zich daarbij bezig met het generieke gedeelte van ondernemerschap (gericht op wet- en regelgeving). DGO wil optimale condities scheppen die leiden tot bedrijvigheid en ondernemerschap. Dit beleid richt zich niet op het mkb alleen maar moet in breder perspectief worden bezien. De Directie Ondernemerschap en Financieel Ondernemingsklimaat (OFO)

3 In 2003 is de naam veranderd in Directie Ondernemerschap.

heeft binnen DGO de taak het ondernemerschap aan te moedigen of te stimuleren, de fiscale en juridische infrastructuur te verbeteren (o.a. door vermindering regeldruk of deregulering) en het financieel ondernemingsklimaat te verbeteren (verbeteren van de toegang tot de kapitaalmarkt). Momenteel liggen de uitdagingen vooral op het terrein van het ondernemingsrecht (flexibilisering, wegnemen van tegenstrijdige wet- en regelgeving, verbeteren voorlichting rond bedrijfsoverdracht, etc.).

De Directie OFO vormt een eerste aanspreekpunt voor MKB-Nederland. Daarmee is OFO een relevante speler ten aanzien van de informatie voor de hogere echelons binnen Economische Zaken met betrekking tot de visie en beeldvorming van het Nederlandse midden- en kleinbedrijf.

Het DG Innovatie is belast met het specifieke gedeelte van ondernemerschap (gericht op innovatie).

Innovatie is essentieel voor een duurzame groei. Het Ministerie van EZ heeft alle innovatiegerichte activiteiten samengebracht in het Directoraat-Generaal voor Innovatie (DGI). DGI zet zich in voor het versterken van het vernieuwingsvermogen van de Nederlandse economie op de gebieden kennis, technologie, arbeid en innovatief ondernemerschap.

Innovatief ondernemerschap (in de vorm van innovatieve technostarters en snelle groeiers) zorgt voor een vergroting van het vernieuwingsvermogen en de dynamiek van de economie. Het EZ-beleid richt zich op wegnemen van specifieke belemmeringen voor technostarters en snelgroeiende ondernemingen, het stimuleren van ondernemerschap (houding, vaardigheden) vanuit het onderwijs en het bijdragen aan een ondernemende cultuur. Doelgroepen daarbij zijn bedrijven, de kennisinfrastructuur en intermediaire organisaties.

De Directie Markt en Innovatie (M&I) voert binnen DGI o.a. het beheer over de subsidieregelingen welke betrekking hebben op kennisoverdracht (zoals SKO, SKB, KIM, Pionier

4 De subsidieregelingen KIM en Pionier zijn inmiddels ingetrokken.

) en speur- en ontwikkelingswerk (WBSO). De uitvoering van de regelingen SKO, SKB, Pionier en S&O ligt bij Senter.

De Directie Infrastructuur en Innovatie (I&I) draagt zorg voor het beleid inzake technostarters en innovatief ondernemerschap (met o.a. de projecten Dreamstart, New Venture, Livewire).

Tot slot is de Directie ICT en Innovatie (ICT) verantwoordelijk voor de coördinatie van stimulerende acties om de toepassing van internet en e-commerces door het mkb te bevorderen (met b.v. Sp.oed-advies, ‘Nederland gaat digitaalS/EHS, voorlichtingsloket INFORME, etc.)

Toen ondernemerschap werd benoemd als één van de bakens van het EZ-beleid werd het noodzakelijk geacht om de door de reorganisatie ontstane scheiding tussen ‘gewoon ondernemerschap’ en ‘innovatief ondernemerschap’ te overbruggen. Hiertoe werd het Programma Ondernemerschap in het leven geroepen, een samenwerkingsprogramma tussen DGI en DGO. In het programma werd de noodzaak erkend om de verschillende beleidsactiviteiten m.b.t. ondernemerschap, intern binnen EZ goed af te stemmen.

De beide directoraten-generaal behouden in het samenwerkingsprogramma hun beleidsvrijheid (b.v. m.b.t. subsidieverlening). Alleen in bepaalde situaties (b.v. bij de vaststelling van begrotingen) worden omwille van de onderlinge coördinatie besluiten genomen via het Programma Ondernemerschap. Het programma wordt aangestuurd vanuit DGO. In dit kader wordt gesproken van een lichte coördinatie.