Hoofdlijnen van het overheidshandelen op het beleidsterrein

PIVOT definieert hoofdlijnen van het handelen als: de doelstellingen van de overheid binnen de kaders van een (deel)beleidsterrein.

De groepen die in het kader van het minderhedenbeleid als minderheid worden beschouwd waren aanvankelijk ingezetenen van Surinaamse, Antilliaanse en Molukse herkomst, buitenlandse werknemers, vluchtelingen, woonwagenbewoners en zigeuners. In de loop van de jaren zijn hierin enige wijzigingen opgetreden, vanaf 1999 zijn de ‘doelgroepen’ van het integratiebeleid Turken, Marokkanen, Antillianen, Molukkers, Surinamers, vluchtelingen, Zuid-Europeanen, zigeuners en woonwagenbewoners.

De hoofdtaken van de Directie Coördinatie Minderhedenbeleid bestonden in 1980 uit het bevorderen van de coördinatie en adequate presentatie van het regeringbeleid ten aanzien van minderheden in Nederland en het onderhouden van de daarvoor nodige contacten, waaronder die met de leden van en organisaties uit de minderheden in Nederland, het voeren van het adjunct-secretariaat van de Welzijnsraad op het terrein van het minderhedenbeleid, het voeren van het vice-voorzitterschap en secretariaat van de ICM en het voorzien in het (vice-)voorzitterschap en procedureel secretariaat van subcommissies van de ICM.

De Directie had naar de lagere overheden toe een coördinerende taak: het adviseren en informeren van provincies en gemeenten ter bevordering van een goed beleid op lokaal niveau ten aanzien van de minderheden in Nederland, het onderhouden van contact met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overlegorgaan (IPO) over het minderhedenbeleid en het zo nodig bevorderen van de inspraak van minderheden op lokaal en regionaal niveau

In 1986 werd de naam van de directie gewijzigd in Directie Hoofdlijnen Minderhedenbeleid (DHM). Met deze naamswijziging werd nogmaals de algemene taak van de directie benadrukt, namelijk het coördineren op hoofdlijnen. Het gedetailleerde beleid ten aanzien van de minderheden was de taak en de verantwoordelijkheid van de overige departementen en daarvoor aangewezen organisaties.

In 1991 kreeg de Directie opnieuw de naam Directie Coördinatie Minderhedenbeleid. De taken van de Directie waren: Ondersteunen van de Minister van Binnenlandse Zaken in zijn functie als coördinator ten aanzien van etnische minderheden en woonwagenbewoners, toetsen van het overheidsbeleid in hoeverre dit verenigbaar is met de doelstellingen minderhedenbeleid, het formuleren van voorstellen voor beleidswijzigingen, het initiëren van noodzakelijke activiteiten om achterstanden van minderheden te verminderen, achterstelling te bestrijden en participatie te bevorderen, alsmede het voeren van het (ambtelijk) secretariaat van de LAO Minderhedenbeleid

In 1992 werden de taakvelden veranderd in beleidsterreinen, in het kader van de sociale vernieuwing die door de regering was ingezet. De hoofdlijnen van dit beleid waren de bestrijding van achterstand, emancipatie, participatie en monitoring en verbetering van de rechtspositie van minderheden.

In 1994 vond er een toename en verbreding van de taakvelden plaats ten aanzien van de coördinatie van het integratiebeleid van minderheden. De zorg voor uitplaatsing van asielgerechtigden en vergunninghouders kwam erbij en de betrokkenheid bij het beleid de Europese Unie werd ook belangrijker. Het integratiebeleid beoogt het bevorderen van de participatie van minderheden in de maatschappij (wonen, onderwijs, arbeid, welzijn), waarbij het bestrijden van de achterstand die daarin bestaat en het signaleren van knelpunten en initiëren en coördineren van oplossingen een belangrijke plaats inneemt. Het toetsen van beleid en wetgeving op beleidsterreinen van andere departementen voor zover deze wetgeving het minderhedenbeleid raakt is ook nog steeds een belangrijke taak.

Het verzamelen van informatie en kennis door middel van onderzoek is ook een taak die op het terrein van de coördinatie van het minderhedenbeleid een grote rol speelt, evenals het onderhouden van contacten met andere departementen, provinciale/lokale overheden en doelgroepen van het integratiebeleid. De coördinatie van onderzoek, zowel intern als extern, valt ook onder het beleidsterrein, alsmede de ontwikkeling van monitoringsystemen voor de effectiviteit van het integratiebeleid.

Actoren

PIVOT definieert een actor als een orgaan dat een rol speelt op een beleidsterrein en de bevoegdheid heeft tot het zelfstandig verrichten van handelingen op grond van attributie of delegatie.

Een uitgebreid overzicht van de actoren die op het beleidsterrein coördinatie integratiebeleid minderheden een rol spelen, is opgenomen in het institutionele onderzoek coördinatie integratiebeleid minderheden(zie RIO blz.12 hoofdstuk Actoren). Actoren die daar met een asterisk zijn aangeduid, blijven in dit basisselectiedocument buiten beschouwing (zoals ze dat ook in het RIO zijn gebleven).

In navolging van het institutioneel onderzoek coördinatie integratiebeleid minderheden spitst dit basisselectiedocument zich toe op actoren die een rol spelen bij het tot stand komen en uitvoeren van (de coördinatie van) het integratiebeleid ten aanzien van minderheden. Deze actoren zijn in het genoemde RIO niet met een asterisk aangeduid.

In het BSD zijn de handelingen van de volgende actoren opgenomen:

– Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties/Minister voor Grote Steden- en Integratiebeleid

– Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

– Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

– Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu

– Vakminister

– Adviesorganen Minderhedenbeleid

– Interdepartementale ambtelijke Commissie van advies inzake de coördinatie van het beleid ten aanzien van de Molukse minderheid in Nederland (ICOM)

– Interdepartementale Commissie Integratiebeleid Minderheden (ICIM)

– Adviescommissie Onderzoek Minderheden (ACOM)

– Commissie ex art. 38 Woonwagenwet

– Tijdelijke Wetenschappelijke Commissie Minderhedenbeleid (TWCM)

– Stuurgroep Allochtonen

– Paritaire Werkgroep Werkgelegenheid Molukkers

– Sociale Verzekeringsbank (SVB)