De op pagina 1 schematisch aangegeven procedure is van toepassing op geluidsaneringsprojecten die gelijktijdig met railinfrastructuurprojecten zullen worden uitgevoerd en vallen onder de Nadere afspraken geluidsanering bij spoorwerkzaamheden.

Uitgangspunt is hierbij dat de saneringsprocedure zo veel mogelijk het railproject volgt. Ook de financiering vindt uit hetzelfde budget, het Infrastruktuurfonds, plaats. De financiële beoordeling het saneringsproject vindt plaats door de beheerder van het fonds het ministerie van Verkeer en Waterstaat. De milieuhygiënische aspecten blijven vallen onder verantwoordelijkheid van de Minister van VROM.

NS Railinfrabeheer B.V.(NS RIB) bepaalt wanneer de voorbereiding start en trekt de voorbereiding vrijwel in zijn geheel. Uiteraard gebeurt dit in nauw overleg en in overeenstemming met de betrokken gemeente. Een uitzondering hierop wordt gevormd door de uitwerking van de gevelmaatregelen. Dit gedeelte van de voorbereiding en ook de uitvoering van de gevelvoorzieningen wordt verzorgd door de gemeente (of indien van toepassing voor de gemeente door de budgethouder gevelisolatie (samenwerkingsverband)). Verrekening van de kosten vindt tussen V&W en NS RIB plaats. De gemeente krijgt zijn deel van de kosten via NS RIB volgens een te sluiten overeenkomst.

Bij VROM vindt naast de inhoudelijke beoordeling van de saneringsplannen ook de registratie van de voortgang van de sanering plaats.

Hieronder is per stap een nadere toelichting gegeven. De nummers corresponderen met de cijfers rechts naast de vakken in het schema op pagina 1. De vakken met een gestippeld kader zijn optioneel.

1. Voor de planning van saneringsprojecten door VROM is het noodzakelijk dat de betrokken woningen voor de sanering railverkeerslawaai zijn aangemeld (Meerjaren Saneringsprogramma Geluid). Dit is alleen noodzakelijk voor projecten waarvoor VROM een bijdrage zal verstrekken. Voor de aanmelding dient gebruik gemaakt te worden van het SV-1 formulier. Voor projecten die vallen onder de nadere afspraken is deze aanmelding niet nodig.

(Na de landelijke inventarisatie in 1995 van woningen met alleen gevelmaatregelen als saneringsmaatregel is de aanmelding van woningen voor gevelmaatregelen niet meer nodig en ook niet meer mogelijk).

2. VROM registreert de bij stap 1 aangemelde woningen inclusief de aard van de verwachte maatregelen. Terugkoppeling zal plaatsvinden door het jaarlijks uitbrengen van een planning van door VROM te betalen projecten (was het MSG).

3. Op basis van de uitvoeringsplanning van Rail 21 (dus niet op basis van de urgentie van de geluidhindersituatie!) zal NS RIB op een gegeven moment starten met de voorbereiding van het totale project. Vooraan in de voorbereiding vindt ook een (globaal) onderzoek plaats naar de reeds aanwezige geluidsbelastingen. Als hieruit blijkt dat er zich saneringssituaties voordoen (woning was op 1 juli 1987 aanwezig en de geluidsbelasting op basis van het akoestisch spoorboek 1987 bedraagt meer dan 65 dB(A)) meldt NS RIB dit aan de gemeente. Ook het MSG/inventarisatiebestand kan aangeven dat er sanering speelt.

4. Na de melding genoemd onder 3. bereiden NS RIB en de gemeente gezamenlijk het saneringsproject voor. NS RIB is daarbij de trekker. In deze fase gaat het niet om een gedetailleerde uitwerking, maar om de principiële keuzes: welk type maatregelen en in welke omvang. Communicatie met bewoners is in deze fase van groot belang. Richtlijn bij dit proces is de notitie: de keuze van maatregelen bij de sanering railverkeerslawaai. Hierbij dient echter wel bedacht te worden dat de saneringsmaatregelen moeten worden afgestemd op de voor de uitvoering van het railproject noodzakelijke maatregelen.

De gemaakte keuzes worden in de vorm van een saneringsplan door middel van een SR-2 formulier aan VROM ter goedkeuring voorgelegd. In het algemeen zal dit ook bij deze gekoppelde projecten door de gemeente gebeuren.

Indien uit het saneringsplan blijkt dat er (waarschijnlijk) gevelmaatregelen moeten worden getroffen en/of er ten behoeve van de uitvoering van railproject gevelmaatregelen noodzakelijk zijn, sluiten NS RIB en de gemeente een overeenkomst voor de voorbereiding en uitvoering van de gevelmaatregelen door de gemeente.

5. Door de gemeente worden voor de bij stap 4 bepaalde lokatie de kosten van de gevelmaatregelen geraamd.

In eerste instantie zal een inventarisatie moeten worden uitgevoerd van de betrokken adressen indien dit niet eerder in de landelijke inventarisatie is gebeurd (zie stap 1). Vervolgens moeten voor de betrokken woningen de kosten van de gevelmaatregelen geraamd worden. Hoewel in dit stadium nog niet alle gedetailleerde gegevens over de woningen beschikbaar zijn, heeft de kostenraming via artikel 1 van de model-overeenkomst tussen NS RIB en de gemeente gevolgen voor het beschikbare budget voor de uitvoering. Vanwege het op dit moment van de procedure nog ontbreken van de volledige informatie over de woningen dient door middel van een onzekerheidsmarge het totaal benodigde bedrag voor de uitvoering van de gevelmaatregelen zo goed mogelijk benaderd te worden.

6. NS RIB zal het resultaat stap 4 (het saneringsplan) ter goedkeuring bij VROM indienen.

7. Het (globale) saneringsplan wordt door VROM getoetst op milieuhygiënische aspecten en doelmatigheid. Hiervoor geldt een beoordelingstermijn van maximaal 8 weken.

In eerste instantie zal worden gekeken of de keuze van het type maatregelen (in het algemeen afscherming of gevelmaatregelen) verantwoord is en overeen komt met de van kracht zijnde VROM-bijdrageregeling voor sanering en het vigerende beleid (zie notitie: de keuze van maatregelen bij de sanering railverkeerslawaai). Concreet spelen hier aspecten als:

– is er daadwerkelijk sprake van sanering

– zijn niet eerder maatregelen getroffen

– is voldoende aansluiting gezocht bij de projectmaatregelen

– zijn de maatregelen voldoende effectief (reductie scherm en binnenwaarde van woningen)

– zijn de geraamde kosten aanvaardbaar (maximale kosten voor schermen en redelijk geachte kosten voor gevelmaatregelen)

Hierbij dient bedacht te worden dat vooral voor gevelmaatregelen de informatie in dit stadium zeer globaal is. Zo zal het afhankelijk van de geluidsbelasting van de gevel niet mogelijk zijn aan te geven, aan welke woningen precies maatregelen getroffen zullen worden. Wel moet worden aangegeven welke woningen potentieel voor gevelmaatregelen in aanmerking komen. Op basis van de latere bepaling van het geluidniveau binnen wordt bepaald aan welke woningen precies wat moet gaan gebeuren. Dit vindt pas bij stap 10 plaats.

Voor de schermen zal in dit stadium nog al eens volstaan moeten worden met een aanduiding van de locatie en de afmetingen. Bij de beoordeling zal dan van standaardprijzen worden uitgegaan tenzij nadere informatie bekend is.

Van de goedkeuring van het plan krijgt NS RIB, de gemeente en de Minister van V&W een afschrift.

8. In deze fase wordt door NS RIB bij V&W een aanvraag voor financiële middelen uit het Infrastruktuurfonds voor het project gedaan. Deze aanvraag betreft het gehele railproject inclusief de benodigde geluidmaatregelen (zowel de project- als de saneringsmaatregelen). De saneringsmaatregelen zijn overeenkomstig het door VROM goedgekeurde saneringsplan.

9. Door V&W wordt de aanvraag beoordeeld. De gelden voor het project inclusief de geluidmaatregelen worden door V&W aan NS RIB toegezegd. Met name voor het onderdeel gevelmaatregelen kan aanpassing in een later stadium (stap 12 t/m 14) nodig zijn.

10. Op basis van de toezegging van V&W kunnen de saneringsmaatregelen verder uitgewerkt worden. Dit zal veelal gebeuren door een projectgroep waarin NS RIB en de gemeente vertegenwoordigd zijn. Indien de plannen verder concrete vormen (ontwerp scherm) gaan aannemen is voorlichting naar bewoners gewenst. In deze fase staan de afmetingen van schermen niet meer ter discussie, maar gaat het om de exacte plaats en de vormgeving.